Gece Yarısı

Gece yarılarını gösteriyor saat 

Meydanlarda, 

Bayram sevinçleri boşalıyor açlığa 

Trenler çığlık çığlığa 

Garda, 

Gece yarılarını gösteriyor saat 

Ekmekler alevden nardan 

Körleri acıktıran 

Yatacağı, seveceği, okşayacağı 

İnsanı olan insan, 

Gece yarılarını gösteriyor saat 

Ağır apartmanlar başımda kat kat 

Gölgem tabanlarımda asfalt 

Şenlikler bunalımlar volta vuruyor 

Milyonlar susuyor, milyonlar uyuyor 

Yandan önden arttan ilmikli 

Daracık uzun yanık türküler gibi 

Loş sokaklar, boş sokaklar, dik yokuş 

Hep bildiğim hep çıktığım indiğim 

Kara mavi ibrişimle dokunmuş 

Bir yağmur bir gökyüzü sicim sicim 

Taksiler dolu otobüsler yoksulluk 

Uykular boşalıyor gözlere oluk oluk 

Bir gece devrildi yığın yığın gecelere 

Bir umut pencerelere, 

Bir şarkı serçelere.


Cahit Irgat
Yaşadım

Koca Ağaç, Kör Kuyu, İhtiyar Oyuncu

Ağacım, insanım, ormanım 

Kanunlar bozuldu, kentler geçildi 

Nice kollarıma kalpler çizildi 

Tohumumu kıyı öte aşırdım 

Milyon kuşu uçurdum 

Silkeleme, doluyum.

Silkeleme, ölüyüm 

Kör değilim, kuyuyum 

Kendi gelir bezmişler ben istemem oysaki 

Ölümden korkar çocuk, böğrümü taşlar çocuk 

Derin karanlıklarım açık seçik 

Açlıktan da beter susuzluk uykusuzluk 

Bir namlu gibi gözüm oyulmuş sanki 

Kurcalama, doluyum.

Kanı donmuş büyük aktör yüreği 

Çıktı terli tiyatrodan 

Yağmurdan sırılsıklam 

Yürür de yürür yüzyıllar ortasından 

Yorgun gövde uykulu 

Silkeleme dolu 

Silkeleme ölü. 

Cahit Irgat
Yaşadım

Kimlik

I. 

Horozlar ötünce uzun kocaman 

Bellidir kimliğim yüzümdeki acıdan.

Acı insan soyulunca kabuktan 

Öldürsem kendimi hiç acımadan 

Karanlık bir avluda kalın duvarlı 

Babacan bir ağaçta yüce boyumdan 

Görsünler gittiğimi bu bok dünyadan.

Kim kime dum duma 

Bir adam gitmiş güme 

Karanlık bir avluda kalın duvarlı 

Bin bir böcek koşar alnıma 

Kimi allı kimi morlu.

Horozlar ötünce uzun kocaman 

Bellidir kimliğim yüzümdeki acıdan.

II. 

Ak ağacın dalında 

Herkes bakacak sana 

Neye çırpındığına.

Geriye dönen yağmur 

Göz çukurlarında 

Durur durur da kurur.

Bir kadın dolaşıyor odada 

Ay aydınlığında 

Sen sokakta o camda.

İnsan sesi şurda burda 

Işık bıçakları parlıyor 

Düzüşen koruda.

Bir şair şiir yazıyor 

Açlığa 

Gidip kendini asıyor 

Ağaçlığa.

Horozlar ötünce uzun kocaman 

Bellidir kimliğim yüzümdeki acıdan.


III. 

Bir şair ölen insanca 

Büyük veya ortanca 

Kim yüce ve kim cüce 

Bilinir dünya durulunca.

Şartlanmalar içinde paylar düştü her piçe 

Gümrükten mal kaçırırca 

Kurtlar üşüştü ağaca.

Horozlar ötünce uzun kocaman 

Bellidir kimliğim yüzümdeki acıdan. 

Cahit Irgat
Yaşadım

Sokak

Sokaklarda çöp tenekeleri 

Çöp tenekelerinde kedi 

Kedi sokağı yedi. 

Sokaklar alık bunak 

Sokaklar insana yalak 

Sokaklar yalınayak. 

Sokaklarda in cin yok 

Sokaklarda ben'im 

Sokaklarda yüreğim.


Cahit Irgat
Yaşadım

Ara Sokak

Gözlerim kan denizi, 

Geleceğe sıçrıyor geçmişteki sızı. 

Bir lokma bir hırka olmasa da olur, 

İnsanoğlu ancak acılarla yoğrulur. 

Dost, düşman yan yanalaştı; 

Trafiği zor bir çamur kavşaktayız: 

Yaşamak geç, ölüm dur!


Cahit Irgat
Yaşadım

Karakedi

Bir kuru öğürtü gibi yaşıyoruz 

Yalnız gecesi olanların sabah öğürtüsü gibi. 

Çirkef dostlukların göründü dibi 

Ve hâlâ yaşadığımıza şaşıyoruz. 

Saçak altına sığınmış bir karakedi 

İnsanlık adı.


Cahit Irgat
Yaşadım

Bir Dalda İki Salıncak

Yürümüş otlar dizine 

Kentin ışıkları gözüne 

Herkes cümbüşüne sazına 

İlmik senin boğazına. 

Vardı elbet bir merhaban bu kente 

Geldiler gördüler mi sallandığını acaba 

Salıncaklar kuruldu şimdi başka ağaca 

Dirin kaça? ölün kaça? 

Ne dört kitap, nice mezhep, nice din 

Bu ağacı insana insan diye gösterin.


Cahit Irgat
Yaşadım

Davul ve Tokmak

Küstüğün başka akşam ben yokum 

İnançlardan güzelinde gel ara 

Vardığında istediğin sabaha 

Bu yaşam zehir zıkkım. 

Davula aynı tokmak aynı yere vurmuş gibi 

Hep o çürük insan alnına 

Dünyanın doğuşundan bu yana 

Ağlayan ağlayana. 

Filler tepişe dursun otlara olan 

Hâlâ çamur ve batak topraktan gelen insan 

Çürüdük dört kitaptan 

Davula aynı tokmak aynı yere vurmuş gibi. 

Yıkıldı sevginin tüm güzelliği 

Vakit yok ağlamaya 

Davula aynı tokmak aynı yere vurmuş gibi 

Doğarken öğretmişler insana köleliği. 

Ne akıl yeterince, ne sığınacak mağara 

Ha koptu ha kopacak fırtına 

Umut dağı kayıyor, büyüyor umut yeli 

Davula aynı tokmak aynı yere vurmuş, deli. 

Küstüğün başka akşam ben yokum 

İnançların güzelini bul 

Ne yaşanacak doğal, ne yeterince akıl 

Bu yaşam zehir zıkkım. 

Davula aynı tokmak aynı yere vurmuş gibi 

Doğarken öğretmişler insana köleliği.



Cahit Irgat
Yaşadım

Beraber

Meydanlarda heykelleri ölümüzün 

Dünden güzel başlıyor gün. 

Hür adımlar kalemler 

Şu uçaklar şu vapurlar trenler 

Beraber, hep beraber. 

Fışkıran ter tabandan 

Çıkan ekmek fabrikadan 

Dokunan kumaş, şiir 

Hem senindir hem benimdir 

Beraber, hep beraber.

Cahit Irgat
Yaşadım

Dolap

ONARDILAR AĞILI, 

BİR DOLAP DÖNÜYOR 

GÖZÜMÜZ BAĞLI.


Cahit Irgat
Yaşadım

Boğuk Yaşantı

Aş kendini kentten 

Gökyüzleri ak keten 

Arınsın kirden beden 

Kuşbakışı da görünür memleketin hali. 

Olsaydı insanın insan yüreği 

Bölüşürdü teri ekmeği 

Öğrenirdi sevmeyi 

Yırtılırdı kefen. 

Kopardılar kütüğünden salkımı 

Ne boğuk yaşantı bu, yazık 

Altta çalışan ezik 

Kat araba altın bilezik. 

Beş yüz bine bir kat 

Bir lokmaya ana avrat 

Bu aç sürü bu toprağın halkı mı 

Haraç mezat?



Cahit Irgat
Yaşadım

Kuşlar

Neriman'a 

Sana yürek verdim, taşı 

Bu soğuklarda koynunda işi 

Bıkınca koyver gitsin kuşu 

İnsandır konacağı. 

Kuşlar söyleyecek düşünceni 

Yepyeni. 

Yokluk sürüklüyor bedeni 

Hep iyimser, kuşkulu 

Düşlere düşmek sorumluluğu 

Yarı uyanık yarı uykulu. 

Kuşlar söyleyecek düşünceni 

Yepyeni. 

Sana yürek verdim, uçur 

İnsan kalbi konacağı 

Kopmuş sürünüyor kolu bacağı 

Alınır cevabı gün gelir. 

Kuşlar söyleyecek düşünceni 

Yepyeni. 

Sana yürek verdim, yürek 

Yılanlar kıvranıyor, engerek 

Ha koptu ha kopacak zemberek 

Bu yaşam zehir. 

Kuşlar söyleyecek düşünceni 

Yepyeni. 

Tan yeri ağarırken hatırla 

Kuşlar gelecek yeni doğmuş 

Gerçek olmuş o düşünce o düş 

Yürekler diri insandan insana. 

Kuşlar söyleyecek düşünceni 

Yepyeni.

Cahit Irgat
Yaşadım

Vardiya

Yan yana tozlu kirli aynalar 

Kutsal türkü gibi söyleniyor yalanlar 

Hırsız var yüzümüzde hırsız var 

Boş şarkılar ağızlarda mırıltı 

Kaptı gitti gözlerimi bir martı.

Demem demek istediklerimi 

Sen bir gemi ben bir gemi 

İşte liman işte vinç 

İşte ırgat vardiya 

Dünya üstü bozuk düzen bir dünya 

İnsan kutsal insan korkunç 

Rotaları çizili 

İşte sevgi, işte hınç.

Yalnızlıklar köprüsü 

Ömür törpüsü. 

Cahit Irgat
Yaşadım

Yana

Geceler kumrularla dolu 

Her şey günahta 

Aydını işçisi dulu 

Umut bir ah'ta. 

Dolmuş taşmış kurumuş sarnıç 

Göremez Allah da 

Rıhtımlar hıncahınç 

Boşa işliyor vinç. 

Küf yeniği çöken yana 

Kör gözle de görülür bu 

İlk yaratıktan bu yana 

İnsanın insanı vurduğu.



Cahit Irgat
Yaşadım

Keman

Önceleyin bir sancıdır geliyor 

Önceleyin önceleyin bir sancı 

Omuzumda çürük dişli ak sakallı kemancı 

Şarkılar dileniyor önceleyin önceleyin. 

Köşe bucak bu sarhoş önceleyin kimden kaçmış? 

Direktörmüş önceleyin bir bankada camekânlı 

Şimdi kemer satıyor âşık olmuş oynatmış 

Camekândan uzakta demleniyor kemanlı. 

Saç uzun tırnak uzun kurtulmamış sevdadan 

Ha varmış önceleyin, ha yokmuş önceleyin 

Aldı çaldı duvara kırıldı keman.



Cahit Irgat
Yaşadım

Ekmek Rüzgarı

Kullanılmış bir urba, kirlice 

Çeviri sevgilerim 

Esperanto'dan Türkçe 

Ağ çektiği saatte balıkçıların 

Yağmurun en güzeli Çince 

Sana hain bir depremde kavuştum 

Sus, bozuldu gece.

Aşk çadırlarım mı kurdu ne 

Aydınlık ormanlara mor denizlere 

Kumlar nasıl sevişir 

Ağaçların yemyeşil çocukları doğuşur 

İlkâhda deniz ölümlerin çağırışı 

Her sabah bir kayığın açıkta leşi.

Ne adın ad, ne yurdun yurt, bana ne 

İster zenci, yahudi, ister çingene 

Rengin benle, kokun benle, gözyaşımız bir 

İç aşkımı şarap gibi iç bitir 

Aphrodite'in göğüsleri havada 

Gözlerin gözlerimde, kaçırma Hera 

Ellerin en güzeli ellerimde Athena 

Aşkın doruğunda koştuk dörtnala 

Ve aşk çadırlarını topladı gece 

Ekmek rüzgârını bindirdi sabah 

Thetis'in ayakları işbaşına.

Cahit Irgat
Yaşadım

Üç Ağaç Üçü De Çam

Dört çocuk iri gözler adamda korku 

Biri sakız çiğniyor üçü gülüyor kıs kıs 

Üç ağaç üçü de çam üçü de yalnız 

Yan yana koyamayacağımız 

Ve çamur, birikinti, sıra sıra gecekondu 

Üç ağaç üçü de çam üçü de yalnız.

Bir adam çıktı parktan koşaraktan 

Belki mevsim bu değil, bir karış farkı 

Gözde aradığımız, seste aradığımız 

Yaşamak bir anlığımız 

Her gün yeni şiirler döndüren çarkı 

Kurup kıracağımız 

Kurup kıracağımız, 

Bir adam çıktı parktan koşaraktan.

Belki mevsim bu değil bir mevsim sonu 

Sallandı adam düştü meni 

Adamotu ağlayan 

Adamotu ağlayan 

Kitaplarda adları hiç anılmayan 

Her gün yeni şiirler inandığımız 

Bir adam çıktı parktan koşaraktan 

Üç ağaç üçü de çam üçü de yalnız. 

Cahit Irgat
Yaşadım

Adamız

Bu şiirin adını Şahap Sıtkı koydu. 

Ona ithaf ediyorum

Bırak sokağın çamurunu 

Pabuçların çamuruna bak 

Kırk kişiyiz 

Tanırız bu çamuru 

Bırak çamuru şimdi 

Hamura bak.

Kırk kişiyiz 

Tanırız bu hamuru 

Bırak hamuru şimdi 

Yağmura bak, 

Yağmur gökten, yaş gözden 

Gözlere bak, 

Bırak gözleri şimdi 

Ceplere bak, 

Cepleri bırak şimdi 

Hanlara apartmanlara bak, 

Bırak onları şimdi 

Yollara bak, 

Yolları bırak şimdi 

Yollara gel yollara...

Kırk kişiyiz 

Biliriz birbirimizi. 

Cahit Irgat
Yaşadım

Diri

Yaşamak gece 

Ölümde ucu. 

Aşklar acı 

Dayanma gücü. 

Ölümler öcü 

Hep doğmak bence.



Cahit Irgat
Yaşadım

Taşlar Kana Bulandı

İçten içe yanan yarın 

Çığlık çığlığa yaralıların 

Kancık kurşunlara harcanan 

Ölen insan, vuran insan. 

Kan yağmuru ana baba gözünden 

Bir orman boy atıyor bir insan ölüsünden 

Hürriyet meydanında taşlar kana bulandı 

Ölen insan, vuran insan. 

Kan yağmuru ana baba gözünden 

Bir orman boy atıyor bir insan ölüsünden.

Cahit Irgat
Yaşadım

Memleket - Ahmet - Mehmet

Almış başını kaçmış 

Mutsuzmuş umutsuzmuş 

Küsmüş küstürülmüş bıkmış 

Kimin köyü kimin evi 

Haram sofralarda yenmiş 

En karamsar, münzevi.

Ak martı bu havada yaylanan 

Donmuş kölelikte kan, 

Yok böylesine güzel memleket 

Yok böylesine aç Ahmet - Mehmet.

Ağla insanım ağla 

Rüzgâr zehir kent zehir 

Zengin cenazeleri çelenklerden bellidir 

Ahmet - Mehmet bölüşmüş son rızkını Allahla.

Zinalar aşkla değil, günahla 

Taş kesilmiş insan 

Taş kesilmiş orman 

Ağla insanım ağla 

Boşal ferahla.

Yok böylesine güzel memleket 

Yok böylesine aç Ahmet - Mehmet 

Ağla Ahmedim ağla Ağla Mehmedim ağla. 

Cahit Irgat
Yaşadım

Kirli Mi Kirli

I. 

Ya kimin meydanlarda dökülen kanlar? 

Ya kimin yalılar apartmanlar? 

Eller yumruk vurmalı 

Bir kadın ipincecik sevmeli 

Bardağı taşırınca akşamlar 

Analar toprağa çökmemeli 

Ağlamamalı dövünmemeli 

Koskocaman adamlar. 

II. 

Kesmeli bu çıldırmış ağacı 

Olmam diyor darağacı 

Taş devrim tunç devrim demir devrim 

Bu dirilim bu kaçıncı ölüm 

Durmalı kuduz sancı, 

Yaşam'a zor dayanan kirli yokluk 

Aç analar dul karılar çoluk çocuk 

Ve duvara tırmanan sümüklüböcek 

Sülükler daha da kan emecek 

Ter çalanlar ve inleyen yaralı beşik 

Kirli dünya delik deşik. 

III. 

İyotu donmuş deniz gökdipleri 

Daldım insan okyanusuna 

Kim dünyanın sahipleri 

Anıtlar ağlaşıyor mermerinin tozuna 

Bir dönüyor yelkovan akrep yerine 

Bir insan mahallesi gökte 

Bir insan mahallesi inde 

Bıçaklar bileniyor kentin salhanelerinde. 

IV. 

Bakımlar özenişler çiçeğine vazosuna 

Sulanışlar imrenişler anasına kuzusuna 

Domuz sürüleri köpekbalıkları 

Dünyanın sonu yok maskaralıkları 

Germek ve koparmak ipleri 

Kim dünyanın sahipleri? 

V. 

Uyanık camlarda saat kaç 

Yedi kola yetmiş çeşme akıtan 

Gün ışıyor bakraç bakraç 

Kim dünyanın sahipleri?



Cahit Irgat
Yaşadım

Taş Söyler

Ve kovuklarımda yaşayan ilk insan 

Beton yığınları gök tırmalayan 

Surlar ve hisarlar, kan dökmek 

Alın terleri ve helal ekmek. 

Kitabeler ve anıtlar çeşmeler 

Sülüs üstüne sülüs düşmeler 

Açılan ağızlar ağlayan yüzler 

Yorgun ayaklar ve yorgun eller. 

Ve künkler su taşıyan, bok taşıyan 

İnleyenler ah çekenler ölenler 

Ve ölüler üstünde fildişi mermer 

Ve kentler tarih açan, tarihler aşan. 

Sırt verilen, makineler kurulan 

Han hamam apartman 

Tapınaklar yaratılan 

Soğuğuma sıcağıma alın sürülen. 

Kıyılar bağladınız en sertimden 

Buluşmalar sevişmeler ve öpüşmeler 

Ve kayıklar ve balıklar gemiler 

Aşklar akıttınız altımdan. 

Ve en kutsal parçama dört bucaktan gelenler 

Umanlar, yüz sürenler, erenler 

Kâfirler, işeyenler, çömelenler 

Kiliseler, camiler, piramitler, kuleler. 

Yonttunuz üçken beşken ettiniz 

Heykelinizi diktiniz 

Bıçaklar bilediniz 

Birbirinizi vurdunuz.



Cahit Irgat
Yaşadım

Bulut Söyler

Ben olmasam gözün yaşı olmazdı 

At parlamaz kişneyişi olmazdı 

Orman yeşil göl kamışı olmazdı 

Sil alnım mendilime uçayım. 

Sana şöyle bir uğradım geçeyim 

Dur yoruldum dinleneyim 

Kıracında seninleyim 

Kime küfür yağışım kime nazdı. 

Kınanırsam rüzgârlayım selleyim 

Işıklar yaktırayım şimşekler çaktırayım 

Yarıp toprağı gireyim 

Başka güzde köylü borçsuz beyazdı. 

Denizleri taşırmamak telaşım 

Bunca şimdik dökülecek gözyaşım.



Cahit Irgat
Yaşadım

Ağaç Söyler

Ağaçlar utanıyor dalları düşmüş, 

Neden suladınız toprağımızı kanla? 

Gölgemiz koyun koyunaydı insanla. 

İlk dalım orta dalım göklere varmış 

Bir dalım doğadan özgürlüğe ermiş 

Yazık narımıza kirazımıza 

Kanınıza bulanmış. 

Ölsek konacak dal bulamaz kuş 

Renktik şiirinize aşkınıza 

Sobanıza aşınıza 

Haram bunca kurduğunuz düş. 

Bel de verdik boy da verdik testerenize 

Görüşürüz önümüz kış.



Cahit Irgat
Yaşadım

Hırka

MAHALLEDE BULUNAN YAMALI HIRKA 

KALANLARA SON SADAKA, 

İNSANLARI O ŞEVDİ HEP 

İNSAN ÇİÇEK, İNSAN AKREP.



Cahit Irgat
Yaşadım

İnsan Ağacı

Gözyaşı yıldızları ağlıyor parkta 

İnkârda sürüngenler köpekler 

Bağır'a bastı tâc etti eller 

Mezarın çok uzakta. 

Mutlu sevinci öldürdü keder 

Erişilmez ölü, insancı 

Sende orman insan ağacı 

Mezarın çok uzakta. 

Selamda heykeline heykeller 

Gözyaşı yıldızları ağlıyor parkta 

Ölüler ölüne selamda 

Mezarın çok uzakta.



Cahit Irgat
Yaşadım

Göz Göz

Göz göz içinde göz göz 

Buldum, kendi gözlerim 

Göz göz içinde göz göz 

Dok'lar fabrikalar kondu'lar 

Buldum, kendi gözlerim. 

Dok'lar fabrikalar kondu'lar 

Yaşamak göz göz içinde göz göz 

Buldum, kendi gözlerim 

Meydanlarda adam vurdular 

Vurulan ben, ölen benim. 

Benzin mazot barut kokusu 

Bu şarkı yaşam türküsü 

Ne mene orda burda aydınlık 

Çıktı çıkıyor aydınlığa insanlık 

Göz göz içinde göz göz 

Buldum, kendi gözlerim 

Dünyanın her yerinde ben senim.



Cahit Irgat
Yaşadım

Hastane Akı

Ak mavi karanfiller pembe yatak 

Kırmızı güller şafak rengi berrak 

Güler yüzler asılmayan aydınlık 

Yeni doğmuşçasına dünleri aratmayan. 

Koridorlar ak yaşam yaşamlara açılan 

Kalabalık güleç yüzler ılık 

Kutsal görev karanfillerden de ak 

Giriyor umut upuzun koridorlardan 

Yaylalarda ak sağlıklar koşturuyor at 

Ak zambaklar bahçesinde yaşanır böylesi ancak 

Yaşamak ve yaşatmak.



Cahit Irgat
Yaşadım

İnsan Gibi

Çok yakında bir gün 

Çok yakında bir gün 

Ağır uykulardan uyanacaklar 

Zor kapıları açacaklar 

Yere sağlam basacaklar. 

Sevgiden sırılsıklam 

Yangınlanacak aşklar 

Çok yakında bir gün 

Çok yakında bir gün 

İnsanlar insan gibi yaşayacaklar. 

En dar en karanlık sokaklar 

Çok yakında bir gün 

Çok yakında bir gün 

Bayramlaşıp ışıyacaklar 

Hürriyet giyecek aydınlık ayaklar.



Cahit Irgat
Irgatın Türküsü
1969

Peyzaj

Yağmur denizi dövüyordu 

Köpekler uluyordu, 

Martılar çıplak. 

Tarihler yırtılacak 

Denizler durulacak 

Martılar havalanacak 

Dinecek gözyaşları, dinecek.



Cahit Irgat
Irgatın Türküsü
1969