Noites Brancas

Ninguém aqui,

e o corpo diz: tudo que se diga

não se deve dizer. Mas ninguém

também é corpo, e o que diz o corpo

ninguém escuta

além de ti.

Neve e noite. A iteração

de um assasinato

enter árvores. A pena

corre pela terra: não sabe mais

o que há de ser, e a mão que a sustém

sumiu.

Mesmo assim, escreve.

Escreve: no começo,

entre as árvores, um corpo vem andando

da noite. Escreve:

o branco do corpo

é da cor da terra. É a terra,

e a terra escreve: tudo

é da cor do silêncio.

Não estou mais aqui. Jamais disse

o que dizes

que disse. E, no entanto, o corpo é um lugar

onde nada morre. E a noite toda,

dentre o silêncio das árvores, tu sabes

que minha voz 

vem andando para ti.

Paul Auster

todos os poemas

Tradução: Caetano W. Galindo

White Nights

No one here,

and the body says: whatever is said

is not to be said. But no one

is a body as well, and what the body says

is heard by no one

but you.

Snowfall and night. The repetition

of a murder

among the trees. The pen

moves across the earth: it no longer knows

what will happen, and the hand that holds it

has disappeared.

Nevertheless, it writes.

It writes: in the beginning,

among the trees, a body came walking

from the night. It writes:

the body's whiteness

is the color of earth. It is earth,

and the earth writes: everything

is the color of silence.

I am no longer here. I have never said

what you say

I have said. And yet, the body is a place

where nothing dies. And each night,

from the silence of the trees, you know

that my voice

comes walking toward you.

Paul Auster

todos os poemas

Desterrar

I.

Com tuas cinzas, as que mal

foram escritas, obliterando

a ode, incitadas raízes, alheio

olho - com mãos imbecis te arrastaram

à cidade e lá te ataram neste

nó de gíria, e deram

nada. Tua tinta aprendeu

a dureza do muro. Banido,

mas sempre ao coração

do incômodo silêncio, triscas as pedras

da terra não vista, e ajeitas teu leito

entre os lobos. Cada sílaba 

é ato da sabotagem.

...

Paul Auster

todos os poemas

Tradução: Caetano W. Galindo

Unearth

I.

Along with your ashes, the barely

written ones, obliterating

the ode, the incited roots, the alien

eye - with imbecilic hands, they dragged you

into the city, bound you in

this knot of slang, and gave you

nothing. Your ink has learned

the violence of the wall. Banished,

but always to the heart 

of brothering quiet, you cant the stones

of unseen earth, and smooth your place

among the wolves. Each syllable

is the work of sabotage.

...

Paul Auster

todos os poemas

İlk Çağa

Mermer köpüklü kumsallara doğarsın yeniden;

Defneli rüzgârlarda kurur tuzlu saçların.
Tanrılar tanrısı sütunlar içinde uzayan gölgen,
Dokunulmaz gibi sonsuz baharı sevdaların.
Mutluluklar boz bulanık akışında zamanın,
Umut kesilir kara yelkenler üstünden,
Sunak taşlarına adağı ben olurum büyük duanın
Dağlar dereler kana bulanır senin yüzünden.
Kıyıdan uzaklaştıkça sınırsız büyüyen deniz,
Sevmeler, sevişmeler ülkesinin pişmanlığı Helena;
Yayılmasın Pandora’nın kutusunda saklanan giz,
Ölümsüzlerle savaştım nice yıllar uğruna.

Sabahattin Batur

Raios

I.

Raízes agonizam entre vermes - o crivo

Da hora convive no peito de um pardal.

Entre ramo e espira - a palavra

Apequena seu ninho, e a semente, ninada

Por lindes mais simples, não vai confessar.

Apenas o ovo gravita.

II.

Em água - minha ausência em aridez. Uma flor.

Uma flor que define ar.

No poço mais fundo, teu corpo é estopim.

III.

A casca não basta. Engasta

Lascas redundantes e troca

Pedra por seiva, sangue por eclusa em fuga,

Enquanto a folha se fura, se malha

De ar, e tanto mais, sulcada

Ou envolta, entre lobo e cão,

Por quanto mais há de estacar

A vã vantagem do machado?

...

Paul Auster 

todos os poemas

Tradução: Caetano W. Galindo

Spokes

I.

Roots writhe with the worm - the sift

Of the clock cohabits the sparrow's heart.

Between branch and spire - the word

Belittles its nest, and the seed, rocked

By simpler confines, will not confess.

Only the egg gravitates.

II.

In water - my absence in aridity. A flower.

A flower that defines the air.

In the deepest well, your body is fuse.

III.

The bark is not enough. It furls

Redundant shards, will barter

Rock for sap, blood for veering sluice,

While the leaf is pecked, brindled

With air, and how much more, furrowed

Or wrapped, between dog and wolf,

How much longer will it stake

The axe to its gloating advantage?

...

Paul Auster

todos os poemas

İsmet Paşa Mahallesi

Ve ağayı ve ırgatı ayırışım o zaman 

Hırsız damgasını vurdukları kocaman 

Bağbozumu ak ninemdi ağlayan 

Nasıl olur hatırlamam? 

Namussuz olmayışım o zaman 

Sonra gâvur işgali 

Hâlâ düşlerimdedir 

Hâlâ uyanışlarımdadır 

Kıtlığın boynunadır susmuşluğun vebali.

Bir eli yoksa adamın vardır yüreği 

Sürür bedeni kollarında sürür 

Ya dilenir kahrından ölür 

İster çatı temel direği 

Taş üstüne taş bulamam, 

İki eli yoksa adamın vardır yüreği. 

Kan ağlıyor besbelli 

Ve sonra gâvur işgali 

Babamın apoleti yüzbaşı 

Ve sonra sonralardan çok sonra 

Dedemin yüzükoyun altmışında ölüşü 

Nasıl olur hatırlamam? 

Ve ayakları yoksa adamın vardır yüreği.

Sinan'ın köprüsünde gün batar 

90'ında nine'm var 60'ında ölü'm var 

Ve bir gazete haberi, 

Nasıl olur hatırlamam? 

Hürriyet meydanında açlık* 

İsmet Paşa Sokağı'nda 

Necati Çelik adında 

Bir işçi çocuğunu sekiz aylık 

Gece fareler yedi, 

Kıtlık, 

Bu bir gâvur eziyeti, 

Nasıl olur hatırlamam? 

Duyarlığım uygarlığım üstüne 

Bir şeyler koymalıyım, 

Koyamam.


Cahit Irgat
Yaşadım

* 30 Mayıs 1969, "Akşam"

Körler

I. 

Birinin gözleri yok birinin ayakları 

Gözyaşları fışkırıyor her yanda 

Körler sürüyor arabaları 

Bitmez tükenmez romanda 

Körler sürüyor arabaları. 

II. 

Koçlar girdi kapıdan, bağış 

Sübyanlar memelerden ayrılmış 

Hastalar elden ayaktan düşmüş 

Ve zengin klaksonları 71 arabaları. 

III. 

Gurur, içine kapanmış 

Kapılar açık, yaşanmış 

Ağaç kökten insan insandan kopmuş 

Körler sürüyor arabaları.


Cahit Irgat
Yaşadım

Mutsuz Dünya Türküsü III

Bin güvercin bir adımdan korkusu 

İnsan mı ne çöp tenekesi 

Sapsarı gün, yaşam sapsarı 

Meydan oldu ana mezarı. 

Kırıldı saksı koptu sardunya 

Sapsarı gün sapsarı dünya 

Altı litre kan mı ne, akan dipdiri 

İsa'dan önce İsa'dan beri. 

Geceden korkuyor günü seviyor arı 

İsa'dan önce İsa'dan beri 

Son moda iskeletlerde çaputlar 

Ölüm katarları tabutlar. 

Soyulmuşlar ve açlar delik deşik mezarlar 

Kurban bayramları kanlı pazarlar 

İsa'dan önce İsa'dan beri 

Yorgun atlar çekiyor arabaları. 

Sevememek ah bir öğle sıcağında seni 

Doya doya insan insanı 

Sevememek ah sevememek 

Vuramamak yumruğu vuramamak 

Murdarlığa boyun eğmek 

Ekmek ekmek diye ölmek 

Bir elinde kovası 

Bir elinde testeresi 

Ölüm kokar derisi 

İşte öldü oldu olan 

İnsandan insana bulaşmış cüzzam.


Cahit Irgat
Yaşadım

Mutsuz Dünya Türküsü II

Katı sesler geliyor suskun topraktan 

Buzlardır çatırdayan 

Donmuş tohum, paslanmış kin 

Kan kırmızı her yanında dünyanın.

İnsandan insana bulaşmış bilim 

Küsmüşlüğü yeryüzünün kaskatı berrak 

Kopmuş düğüm akmış lehim 

Ölümün ta kendisi tohumu donmuş toprak, 

Aç toprakta donmuş tohum 

Buzul'a girmiş gemi kanı kurumuş insan.

Buz tutmuş atlar mahmuzlanan 

Haritalar çiziyor ayaydınlık karda kan 

Kutsal tohum kutsal insan 

Kan kırmızı her yanında dünyanın 

Katı sesler geliyor donmuş topraktan.

Ayaydınlık gece vakti uyan 

İnsandır çatırdayan 

Donmuş tohum paslanmış kin 

Kan kırmızı her yanında dünyanın.

Yarı batmış omurga yırtık yelkenli 

Ayaydınlık gece vakti 

Hayvan sürüleri türedi 

Korkunç yeleli 

Buz tutmuş atlar mahmuzlanan 

Kandır sızan kandır sızan

Dünyamızın her yanından 

Dünyamızın her yanından 

İnsandır çatırdayan 

İnsandır çatırdayan. 

Cahit Irgat
Yaşadım

Mutsuz Dünya Türküsü I

İşte öldü, oldu olan 

Çıldırdı cesetleri mahmuzlayan 

Aç ırmaklar çatırdayan 

İskeletler ağızları güneşli.

Bin pencere gözlerindi 

Sıcak kalçalar yangın yeri zifiri, 

Yüzükoyun abanmış toprağa biri 

Dünya otelinde bir adam 

Ağlardı sabah akşam 

Ve Ermeni, ve Yahudi, ve Müslüman 

Karıncalar meydanlara üşüştü 

Atlar ürktü karıncadan.

Ağız kuru buruş buruş kefeni 

Ne çağıranı ne türkü söyleyeni 

Üstünde çimenlerin en serini 

Yoğunlaşan iç karartan.

Sürüngenler iç kemiren 

Zamanı büyülemiş gezegen 

Son nefesi, çıldırdı tren 

Akşam paramparça kara cam 

İnsandan insana bulaşmış cüzzam.

Gecenin bıçakları ters bilenmiş 

Anahtarlar kilitlerde pas tutmuş 

Osmanlıdan bu yana titreyen erkek eli 

Bundan böylesine açar çiçeği 

Ve gencecikler vurulmuş.

İki kere iki dörtler yıkılan 

Naklimekân edilen kadın pazarı 

Ve Ermeni, ve Yahudi, ve Müslüman 

Çarpışmalar diyalektik 

Ve düşmüşlük, kurtulmuşluk, iyilik 

Kan kardeşlik susmuşluğu 

Kara uyku.

Köpüklü at denizi nallarını unutmuş 

Kıyılar ak gergedan şapka dolu 

Mavi insan kılığı caddeleri akşamın 

Ak gergedan sırtında gördüğüm kadın 

Sütünü veren söğüt dün öldü 

Güneşe ver gözlerini bulurum seni.

İbrişim beyazlığı kızlığın 

Bekâretin son perdesi 

Rezaletler üstünde kırmızılığın 

Bir ekmek parasına, 

Akşam olmuş, olmuş olmasına 

İçimizde bir şeyler bıngıldayan solucan 

Var bir dünya bir gereken özlenen 

Var söz eden kandırmaca seslenen 

Vermece yok almacadır beklenen

Mutluluklar erdemler olmamışları 

Uysallığı getiren kurnaz parmak uçları 

Nice soylar toprak olmuş sürüngen 

Hastalıklar ve bitler doymamışları 

Baş eğdirme çabaları, ustabaşları 

Topraktan gelinmiş, toprağa dönüş 

Olmuş düşmüş bir yemiş 

Sen okyanus ben gemi 

Bir deha gökçekimi, bir bela yerçekimi 

Adı kötü niceleri 

Kefenlerin dikilmemiş cepleri 

Torunlarınız öldürdüğünüz 

Mezarlarınız gömdüğünüz.

Kimi binek, kimi yük, kimi aygır 

İşi bitmiş atları kovmuşlar köy dışına 

Ölüm bekleniyor mağrur 

Bir düşünce salt, ne şikâyet, ne kişneme.

Son kişneme yalvarıştır allaha 

İnsanı şiir eden şiir yazıda 

Dirilir yeniden şiirde hasta 

Tarçın zencefil çay kokusu kahvede 

Yaşanan sakat felçli düşünce 

Bodur yolculuklar arpa boyu karınca 

Sevinçler durgun suda masaldır 

Kuru konca sarı bahçe 

Çekişen canda umut insandır 

Işığa varacaktır ağır.

Öten kuştur açan daldır 

Deliye döndü fışkırdı süt 

Çekişen canda umut 

İnsandır.

İnsan külçe yamalı bohça 

Kara elde kara akça 

Paslı nallara takılmış gece 

Kara yılan sabahlara tırmanan.

Beni insan bilsin insan 

Ne tutsağım ne hürüm 

Ne selamın ersin bana 

Ne selamım varsın sana 

Çiçekle de taşlama 

İncinirim ölürüm.

Uyuz Kuduz 

Salyalı ağız 

Yıldız sessiz 

Kimsesiz 

Çiçekle de taşlama 

İncinirim ölürüm.

Yağmur yağıyor eğri 

Irgatlar yönetiyor vinçleri 

O rıhtımda bu meydanda 

Katı ve sert bir anı akan sıcacık kanda 

Sarmaş dolaş kilitli 

Göz çapaklı urba bitli

Karanlıkta akşamüstü 

Karanlıkta akşamüstü 

Gelir kapımı çalar 

Gelir kapımı çalar 

Elinde bir kova su 

Elinde bir kova su 

Bir elinde testeresi 

Bir elinde testeresi 

Ölüm kokar derisi 

Ölüm kokar derisi 

Gökte güvercin sürüsü 

Gökte güvercin sürüsü 

Zeytin dalı gagası 

Zeytin dalı gagası 

Dörtnala parlar atlar 

Dörtnala parlar atlar 

Yangın yeri bulutlar 

Yangın yeri bulutlar 

Gecede baş ağrısı 

Gecede baş ağrısı 

Bir elinde kovası 

Bir elinde testeresi 

Suya düşer gölgesi 

Suya düşer gölgesi 

Dirisi değil ölüsü 

Dirisi değil ölüsü 

Dilde ölüm türküsü 

Dilde ölüm türküsü 

Gecede ölüm korkusu 

Gecede ölüm korkusu

Ağaçlarda küme küme susmuşluk 

Ağaçlarda küme küme susmuşluk 

Omuzlarda yorgan döşek yolculuk 

Omuzlarda yorgan döşek yolculuk 

Kan batağı terden kandan 

Kan batağı terden kandan 

Saç dipleri yılan çıyan 

Saç dipleri yılan çıyan 

Alacakaranlıkta ezan 

Alacakaranlıkta ezan 

İşte öldü, oldu olan 

Alacakaranlıkta çan 

Alacakaranlıkta çan 

Gelir kapımı çalar 

Gelir kapımı çalar 

Dövünen dönen insan 

Dövünen dönen insan 

Bir elinde kovası 

Bir elinde testeresi 

Ölüm kokar derisi 

Dörtnala parlar atlar 

Küsmüş ağlıyor halklar 

Dilde ölüm türküsü 

Gecede ölüm korkusu 

Alacakaranlık sokaklar 

Sokaklar dolusu insan ölüsü 

Susmuş halklar, küsmüş halklar 

Gecede kan kokusu 

Gecede kan kokusu, 

Bir dünya türküsü 

Bir dünya türküsü.

Cahit Irgat
Yaşadım

Sesten Öfkeden Öte

En güzelinden öte en güzeli kadının 

Sesten öfkeden öte 

İç içe uçurumu doğunun ve batının 

En güzel dil güzel anlam kadehte. 

Baş döndüren en çirkin doğruda biteviye 

En yanlışı en doğruyu bilen kim 

Ucuz kadehlerde kırıldı sevgim 

Buyurun en karamsar dökülün meyhaneye. 

İster sabah olsun akşam ha öğle 

Seslerden öfkelerden öte 

Işık ve aşk dost kadının eline 

Kollarımız sarmaş dolaş kelepçe. 

Kana konan kuşlar değil bayındır insan 

Sağır eden kör eden 

Yaralayan öldüren 

Yüreğime zift döken. 

Ve alkol tarihsel tad, sevda rengi bir alkol 

İnsanda başlayan insanda biten 

Çölü boğan yeşille elimde en küçük göl 

Sesten öfkeden beri tükendi güzel insan. 

Işık ve aşk dost bahçe 

Ellerimiz sarmaş dolaş kelepçe.

Cahit Irgat

Yaşadım

Figüran

Geceye gömülmüş bir gemi gibi 

Donmuş soğuklarda iliği 

Bedende ne setresi ne yeleği 

Tek umudu tiyatrodan. 

Gelsin piyaz, yüz sapsarı 

Bir lokmadır çıkan 

Bir düş Eski Roma, Eski Yunan 

Çıktı tiyatrodan figüran. 

İlk sevgi merhamette dönenen 

Sevgiler çerden çöpten 

Kaçılmaz saplanılmış bir kez 

Müttehidülmerkez.


Cahit Irgat
Yaşadım

Yenen Şiir

Ve bana şiir getirdi 

Büyük şiiri kumluklarda unuttum 

Balıklar yedi. 

Ve bana şiir getirdi 

Büyük şiiri yemliklerde unuttum 

Hayvanlar yedi. 

Ve bana şiir getirdi 

Büyük şiiri fundalıkta unuttum 

Çakallar yedi. 

Mezarlar ve törenler grevler 

Doğumlar meyhaneler ve kerhaneler 

Sınıf sınıf şiir yedi. 

Alnında şiir yazısı 

Koltuğunda kellesi 

Büyük şiiri o yedi.


Cahit Irgat
Yaşadım

Oyuncu

Bir şiirden fırlamış bir adam gibi yalnız 

Uzun gecelerin dur ortalarında 

Bir duy gene son yalnızlığını 

Unutulmuş boğulumlar enikonu 

O kaybolan gençlik o bahar ormanında. 

Ve kusması oyuncunun acılarını 

Günü sağır, kör yarını 

Eller senin unutmuşsa terini 

Umursamaz taş dostlar mermer alnında. 

Öldü yorgun baş ağrılarında 

Bugün yalnız, yarın da 

Ön karanlık, yön karanlık 

Ne geçmişten ses, ne gelecekten artık. 

Bir şiirden fırlamış bir adam gibi yalnız.


Cahit Irgat
Yaşadım

Kopuk Gün

Nal'ını kaybetmiş kısrak 

Sekişi acı nazlı 

Boş denizde dalgaların geyiği 

Çarpıyor boynuzunu kırarak. 

Elbise askıları kırmızı sedir 

Vantilatör beş yüz devir 

Ve kadınlar aranır çöplükte kömür 

Yağsa da bir yağmasa da bu yağmur. 

Kopmuş günün yetmiş rengi 

Atlılar dörtnala mahmuzlu 

Onların ha yaşamak, bizim ağlamak 

Toprağa basmış gökyüzü yalınayak. 

Bir gemici vardiyada voltadır 

Boynu bükük çocuklar şeker yalar sevinir 

Bir adam karşı evde hep kitap okur 

Bir hizmetçi türkü söyler, dokunur. 

Solak çocuk topa vurdu soluyla 

Ay göründü dilimiyle 

Bey pazardan geliyor hammıyla 

Akşamcıdır içer içer sarılır. 

Kundura kalıpları kırmızı sedir 

Saat durmuş mevsim güzdür gecedir 

Ezan sesi beş seriliş seccadedir 

Bir köpek ulur. 

Köylü kısmı çarığından bilinir 

Cici beyim arabasına kurulur 

Dar geçitten geçen garip yorulur 

Biri ölür biri dirilir. 

Yağsa da bir yağmasa da bir bu yağmur.


Cahit Irgat
Yaşadım

Tekrarı Güzel

Her gün daha yalnız daha çok 

Her gün daha yalnız daha çok 

Gemiler gemilerin ardından 

Gemiler gemilerin ardından 

İlk rıhtımdan son rıhtımdan 

İlk rıhtımdan son rıhtımdan 

İnsanlar çoğalıyor insandan 

İnsanlar çoğalıyor insandan.

Yorgunluğun en sırdaşı ayaktan 

Yorgunluğun en sırdaşı ayaktan 

Parklar akar kentler akar 

Parklar akar kentler akar 

Bu çağı bilen insan 

Bu çağı bilen insan 

Bıçak fırlamış kından 

Bıçak fırlamış kından.

Türküler düşmüş dilden 

Türküler düşmüş dilden 

Kimler geçmedi kinden 

Kimler geçmedi kinden 

Beş parmak bir değilse 

Beş parmak bir değilse 

Kes at elinden 

Kes at elinden

Yanlış kurulmuş düzen 

Yanlış kurulmuş düzen 

Kimin korkusu kimden 

Kimin korkusu kimden 

Kimler göçtü yastan pastan 

Kimler göçtü yastan pastan 

Ölüm üstüne ölüm 

Ölüm üstüne ölüm 

Doğum üstüne doğum 

Doğum üstüne doğum 

Son kandan son batından 

Son kandan son batından.

Her gün daha yalnız daha çok 

Gemiler gemilerin ardından 

İlk rıhtımdan son rıhtımdan 

İnsanlar çoğalıyor insandan. 

Cahit Irgat
Yaşadım

Aç Mezarı

 Aç mezarı yokmuş, var 

Daracık daracık odalar 

Daracık odalarda adamlar 

Bacalar, sarsılan fabrikalar 

Grevcikler, kavgacıklar 

Yalanlar, sahte çekler 

Yasak bu bahçeler, köpek yar. 

Aç mezarı yokmuş, var 

Haram lokmalarla süslü sofralar.


Cahit Irgat
Yaşadım

Gece Yarısı

Gece yarılarını gösteriyor saat 

Meydanlarda, 

Bayram sevinçleri boşalıyor açlığa 

Trenler çığlık çığlığa 

Garda, 

Gece yarılarını gösteriyor saat 

Ekmekler alevden nardan 

Körleri acıktıran 

Yatacağı, seveceği, okşayacağı 

İnsanı olan insan, 

Gece yarılarını gösteriyor saat 

Ağır apartmanlar başımda kat kat 

Gölgem tabanlarımda asfalt 

Şenlikler bunalımlar volta vuruyor 

Milyonlar susuyor, milyonlar uyuyor 

Yandan önden arttan ilmikli 

Daracık uzun yanık türküler gibi 

Loş sokaklar, boş sokaklar, dik yokuş 

Hep bildiğim hep çıktığım indiğim 

Kara mavi ibrişimle dokunmuş 

Bir yağmur bir gökyüzü sicim sicim 

Taksiler dolu otobüsler yoksulluk 

Uykular boşalıyor gözlere oluk oluk 

Bir gece devrildi yığın yığın gecelere 

Bir umut pencerelere, 

Bir şarkı serçelere.


Cahit Irgat
Yaşadım

Koca Ağaç, Kör Kuyu, İhtiyar Oyuncu

Ağacım, insanım, ormanım 

Kanunlar bozuldu, kentler geçildi 

Nice kollarıma kalpler çizildi 

Tohumumu kıyı öte aşırdım 

Milyon kuşu uçurdum 

Silkeleme, doluyum.

Silkeleme, ölüyüm 

Kör değilim, kuyuyum 

Kendi gelir bezmişler ben istemem oysaki 

Ölümden korkar çocuk, böğrümü taşlar çocuk 

Derin karanlıklarım açık seçik 

Açlıktan da beter susuzluk uykusuzluk 

Bir namlu gibi gözüm oyulmuş sanki 

Kurcalama, doluyum.

Kanı donmuş büyük aktör yüreği 

Çıktı terli tiyatrodan 

Yağmurdan sırılsıklam 

Yürür de yürür yüzyıllar ortasından 

Yorgun gövde uykulu 

Silkeleme dolu 

Silkeleme ölü. 

Cahit Irgat
Yaşadım

Kimlik

I. 

Horozlar ötünce uzun kocaman 

Bellidir kimliğim yüzümdeki acıdan.

Acı insan soyulunca kabuktan 

Öldürsem kendimi hiç acımadan 

Karanlık bir avluda kalın duvarlı 

Babacan bir ağaçta yüce boyumdan 

Görsünler gittiğimi bu bok dünyadan.

Kim kime dum duma 

Bir adam gitmiş güme 

Karanlık bir avluda kalın duvarlı 

Bin bir böcek koşar alnıma 

Kimi allı kimi morlu.

Horozlar ötünce uzun kocaman 

Bellidir kimliğim yüzümdeki acıdan.

II. 

Ak ağacın dalında 

Herkes bakacak sana 

Neye çırpındığına.

Geriye dönen yağmur 

Göz çukurlarında 

Durur durur da kurur.

Bir kadın dolaşıyor odada 

Ay aydınlığında 

Sen sokakta o camda.

İnsan sesi şurda burda 

Işık bıçakları parlıyor 

Düzüşen koruda.

Bir şair şiir yazıyor 

Açlığa 

Gidip kendini asıyor 

Ağaçlığa.

Horozlar ötünce uzun kocaman 

Bellidir kimliğim yüzümdeki acıdan.


III. 

Bir şair ölen insanca 

Büyük veya ortanca 

Kim yüce ve kim cüce 

Bilinir dünya durulunca.

Şartlanmalar içinde paylar düştü her piçe 

Gümrükten mal kaçırırca 

Kurtlar üşüştü ağaca.

Horozlar ötünce uzun kocaman 

Bellidir kimliğim yüzümdeki acıdan. 

Cahit Irgat
Yaşadım

Sokak

Sokaklarda çöp tenekeleri 

Çöp tenekelerinde kedi 

Kedi sokağı yedi. 

Sokaklar alık bunak 

Sokaklar insana yalak 

Sokaklar yalınayak. 

Sokaklarda in cin yok 

Sokaklarda ben'im 

Sokaklarda yüreğim.


Cahit Irgat
Yaşadım

Ara Sokak

Gözlerim kan denizi, 

Geleceğe sıçrıyor geçmişteki sızı. 

Bir lokma bir hırka olmasa da olur, 

İnsanoğlu ancak acılarla yoğrulur. 

Dost, düşman yan yanalaştı; 

Trafiği zor bir çamur kavşaktayız: 

Yaşamak geç, ölüm dur!


Cahit Irgat
Yaşadım

Karakedi

Bir kuru öğürtü gibi yaşıyoruz 

Yalnız gecesi olanların sabah öğürtüsü gibi. 

Çirkef dostlukların göründü dibi 

Ve hâlâ yaşadığımıza şaşıyoruz. 

Saçak altına sığınmış bir karakedi 

İnsanlık adı.


Cahit Irgat
Yaşadım

Bir Dalda İki Salıncak

Yürümüş otlar dizine 

Kentin ışıkları gözüne 

Herkes cümbüşüne sazına 

İlmik senin boğazına. 

Vardı elbet bir merhaban bu kente 

Geldiler gördüler mi sallandığını acaba 

Salıncaklar kuruldu şimdi başka ağaca 

Dirin kaça? ölün kaça? 

Ne dört kitap, nice mezhep, nice din 

Bu ağacı insana insan diye gösterin.


Cahit Irgat
Yaşadım

Davul ve Tokmak

Küstüğün başka akşam ben yokum 

İnançlardan güzelinde gel ara 

Vardığında istediğin sabaha 

Bu yaşam zehir zıkkım. 

Davula aynı tokmak aynı yere vurmuş gibi 

Hep o çürük insan alnına 

Dünyanın doğuşundan bu yana 

Ağlayan ağlayana. 

Filler tepişe dursun otlara olan 

Hâlâ çamur ve batak topraktan gelen insan 

Çürüdük dört kitaptan 

Davula aynı tokmak aynı yere vurmuş gibi. 

Yıkıldı sevginin tüm güzelliği 

Vakit yok ağlamaya 

Davula aynı tokmak aynı yere vurmuş gibi 

Doğarken öğretmişler insana köleliği. 

Ne akıl yeterince, ne sığınacak mağara 

Ha koptu ha kopacak fırtına 

Umut dağı kayıyor, büyüyor umut yeli 

Davula aynı tokmak aynı yere vurmuş, deli. 

Küstüğün başka akşam ben yokum 

İnançların güzelini bul 

Ne yaşanacak doğal, ne yeterince akıl 

Bu yaşam zehir zıkkım. 

Davula aynı tokmak aynı yere vurmuş gibi 

Doğarken öğretmişler insana köleliği.



Cahit Irgat
Yaşadım

Beraber

Meydanlarda heykelleri ölümüzün 

Dünden güzel başlıyor gün. 

Hür adımlar kalemler 

Şu uçaklar şu vapurlar trenler 

Beraber, hep beraber. 

Fışkıran ter tabandan 

Çıkan ekmek fabrikadan 

Dokunan kumaş, şiir 

Hem senindir hem benimdir 

Beraber, hep beraber.

Cahit Irgat
Yaşadım

Dolap

ONARDILAR AĞILI, 

BİR DOLAP DÖNÜYOR 

GÖZÜMÜZ BAĞLI.


Cahit Irgat
Yaşadım

Boğuk Yaşantı

Aş kendini kentten 

Gökyüzleri ak keten 

Arınsın kirden beden 

Kuşbakışı da görünür memleketin hali. 

Olsaydı insanın insan yüreği 

Bölüşürdü teri ekmeği 

Öğrenirdi sevmeyi 

Yırtılırdı kefen. 

Kopardılar kütüğünden salkımı 

Ne boğuk yaşantı bu, yazık 

Altta çalışan ezik 

Kat araba altın bilezik. 

Beş yüz bine bir kat 

Bir lokmaya ana avrat 

Bu aç sürü bu toprağın halkı mı 

Haraç mezat?



Cahit Irgat
Yaşadım

Kuşlar

Neriman'a 

Sana yürek verdim, taşı 

Bu soğuklarda koynunda işi 

Bıkınca koyver gitsin kuşu 

İnsandır konacağı. 

Kuşlar söyleyecek düşünceni 

Yepyeni. 

Yokluk sürüklüyor bedeni 

Hep iyimser, kuşkulu 

Düşlere düşmek sorumluluğu 

Yarı uyanık yarı uykulu. 

Kuşlar söyleyecek düşünceni 

Yepyeni. 

Sana yürek verdim, uçur 

İnsan kalbi konacağı 

Kopmuş sürünüyor kolu bacağı 

Alınır cevabı gün gelir. 

Kuşlar söyleyecek düşünceni 

Yepyeni. 

Sana yürek verdim, yürek 

Yılanlar kıvranıyor, engerek 

Ha koptu ha kopacak zemberek 

Bu yaşam zehir. 

Kuşlar söyleyecek düşünceni 

Yepyeni. 

Tan yeri ağarırken hatırla 

Kuşlar gelecek yeni doğmuş 

Gerçek olmuş o düşünce o düş 

Yürekler diri insandan insana. 

Kuşlar söyleyecek düşünceni 

Yepyeni.

Cahit Irgat
Yaşadım

Vardiya

Yan yana tozlu kirli aynalar 

Kutsal türkü gibi söyleniyor yalanlar 

Hırsız var yüzümüzde hırsız var 

Boş şarkılar ağızlarda mırıltı 

Kaptı gitti gözlerimi bir martı.

Demem demek istediklerimi 

Sen bir gemi ben bir gemi 

İşte liman işte vinç 

İşte ırgat vardiya 

Dünya üstü bozuk düzen bir dünya 

İnsan kutsal insan korkunç 

Rotaları çizili 

İşte sevgi, işte hınç.

Yalnızlıklar köprüsü 

Ömür törpüsü. 

Cahit Irgat
Yaşadım

Yana

Geceler kumrularla dolu 

Her şey günahta 

Aydını işçisi dulu 

Umut bir ah'ta. 

Dolmuş taşmış kurumuş sarnıç 

Göremez Allah da 

Rıhtımlar hıncahınç 

Boşa işliyor vinç. 

Küf yeniği çöken yana 

Kör gözle de görülür bu 

İlk yaratıktan bu yana 

İnsanın insanı vurduğu.



Cahit Irgat
Yaşadım

Keman

Önceleyin bir sancıdır geliyor 

Önceleyin önceleyin bir sancı 

Omuzumda çürük dişli ak sakallı kemancı 

Şarkılar dileniyor önceleyin önceleyin. 

Köşe bucak bu sarhoş önceleyin kimden kaçmış? 

Direktörmüş önceleyin bir bankada camekânlı 

Şimdi kemer satıyor âşık olmuş oynatmış 

Camekândan uzakta demleniyor kemanlı. 

Saç uzun tırnak uzun kurtulmamış sevdadan 

Ha varmış önceleyin, ha yokmuş önceleyin 

Aldı çaldı duvara kırıldı keman.



Cahit Irgat
Yaşadım

Ekmek Rüzgarı

Kullanılmış bir urba, kirlice 

Çeviri sevgilerim 

Esperanto'dan Türkçe 

Ağ çektiği saatte balıkçıların 

Yağmurun en güzeli Çince 

Sana hain bir depremde kavuştum 

Sus, bozuldu gece.

Aşk çadırlarım mı kurdu ne 

Aydınlık ormanlara mor denizlere 

Kumlar nasıl sevişir 

Ağaçların yemyeşil çocukları doğuşur 

İlkâhda deniz ölümlerin çağırışı 

Her sabah bir kayığın açıkta leşi.

Ne adın ad, ne yurdun yurt, bana ne 

İster zenci, yahudi, ister çingene 

Rengin benle, kokun benle, gözyaşımız bir 

İç aşkımı şarap gibi iç bitir 

Aphrodite'in göğüsleri havada 

Gözlerin gözlerimde, kaçırma Hera 

Ellerin en güzeli ellerimde Athena 

Aşkın doruğunda koştuk dörtnala 

Ve aşk çadırlarını topladı gece 

Ekmek rüzgârını bindirdi sabah 

Thetis'in ayakları işbaşına.

Cahit Irgat
Yaşadım

Üç Ağaç Üçü De Çam

Dört çocuk iri gözler adamda korku 

Biri sakız çiğniyor üçü gülüyor kıs kıs 

Üç ağaç üçü de çam üçü de yalnız 

Yan yana koyamayacağımız 

Ve çamur, birikinti, sıra sıra gecekondu 

Üç ağaç üçü de çam üçü de yalnız.

Bir adam çıktı parktan koşaraktan 

Belki mevsim bu değil, bir karış farkı 

Gözde aradığımız, seste aradığımız 

Yaşamak bir anlığımız 

Her gün yeni şiirler döndüren çarkı 

Kurup kıracağımız 

Kurup kıracağımız, 

Bir adam çıktı parktan koşaraktan.

Belki mevsim bu değil bir mevsim sonu 

Sallandı adam düştü meni 

Adamotu ağlayan 

Adamotu ağlayan 

Kitaplarda adları hiç anılmayan 

Her gün yeni şiirler inandığımız 

Bir adam çıktı parktan koşaraktan 

Üç ağaç üçü de çam üçü de yalnız. 

Cahit Irgat
Yaşadım

Adamız

Bu şiirin adını Şahap Sıtkı koydu. 

Ona ithaf ediyorum

Bırak sokağın çamurunu 

Pabuçların çamuruna bak 

Kırk kişiyiz 

Tanırız bu çamuru 

Bırak çamuru şimdi 

Hamura bak.

Kırk kişiyiz 

Tanırız bu hamuru 

Bırak hamuru şimdi 

Yağmura bak, 

Yağmur gökten, yaş gözden 

Gözlere bak, 

Bırak gözleri şimdi 

Ceplere bak, 

Cepleri bırak şimdi 

Hanlara apartmanlara bak, 

Bırak onları şimdi 

Yollara bak, 

Yolları bırak şimdi 

Yollara gel yollara...

Kırk kişiyiz 

Biliriz birbirimizi. 

Cahit Irgat
Yaşadım

Diri

Yaşamak gece 

Ölümde ucu. 

Aşklar acı 

Dayanma gücü. 

Ölümler öcü 

Hep doğmak bence.



Cahit Irgat
Yaşadım

Taşlar Kana Bulandı

İçten içe yanan yarın 

Çığlık çığlığa yaralıların 

Kancık kurşunlara harcanan 

Ölen insan, vuran insan. 

Kan yağmuru ana baba gözünden 

Bir orman boy atıyor bir insan ölüsünden 

Hürriyet meydanında taşlar kana bulandı 

Ölen insan, vuran insan. 

Kan yağmuru ana baba gözünden 

Bir orman boy atıyor bir insan ölüsünden.

Cahit Irgat
Yaşadım

Memleket - Ahmet - Mehmet

Almış başını kaçmış 

Mutsuzmuş umutsuzmuş 

Küsmüş küstürülmüş bıkmış 

Kimin köyü kimin evi 

Haram sofralarda yenmiş 

En karamsar, münzevi.

Ak martı bu havada yaylanan 

Donmuş kölelikte kan, 

Yok böylesine güzel memleket 

Yok böylesine aç Ahmet - Mehmet.

Ağla insanım ağla 

Rüzgâr zehir kent zehir 

Zengin cenazeleri çelenklerden bellidir 

Ahmet - Mehmet bölüşmüş son rızkını Allahla.

Zinalar aşkla değil, günahla 

Taş kesilmiş insan 

Taş kesilmiş orman 

Ağla insanım ağla 

Boşal ferahla.

Yok böylesine güzel memleket 

Yok böylesine aç Ahmet - Mehmet 

Ağla Ahmedim ağla Ağla Mehmedim ağla. 

Cahit Irgat
Yaşadım

Kirli Mi Kirli

I. 

Ya kimin meydanlarda dökülen kanlar? 

Ya kimin yalılar apartmanlar? 

Eller yumruk vurmalı 

Bir kadın ipincecik sevmeli 

Bardağı taşırınca akşamlar 

Analar toprağa çökmemeli 

Ağlamamalı dövünmemeli 

Koskocaman adamlar. 

II. 

Kesmeli bu çıldırmış ağacı 

Olmam diyor darağacı 

Taş devrim tunç devrim demir devrim 

Bu dirilim bu kaçıncı ölüm 

Durmalı kuduz sancı, 

Yaşam'a zor dayanan kirli yokluk 

Aç analar dul karılar çoluk çocuk 

Ve duvara tırmanan sümüklüböcek 

Sülükler daha da kan emecek 

Ter çalanlar ve inleyen yaralı beşik 

Kirli dünya delik deşik. 

III. 

İyotu donmuş deniz gökdipleri 

Daldım insan okyanusuna 

Kim dünyanın sahipleri 

Anıtlar ağlaşıyor mermerinin tozuna 

Bir dönüyor yelkovan akrep yerine 

Bir insan mahallesi gökte 

Bir insan mahallesi inde 

Bıçaklar bileniyor kentin salhanelerinde. 

IV. 

Bakımlar özenişler çiçeğine vazosuna 

Sulanışlar imrenişler anasına kuzusuna 

Domuz sürüleri köpekbalıkları 

Dünyanın sonu yok maskaralıkları 

Germek ve koparmak ipleri 

Kim dünyanın sahipleri? 

V. 

Uyanık camlarda saat kaç 

Yedi kola yetmiş çeşme akıtan 

Gün ışıyor bakraç bakraç 

Kim dünyanın sahipleri?



Cahit Irgat
Yaşadım

Taş Söyler

Ve kovuklarımda yaşayan ilk insan 

Beton yığınları gök tırmalayan 

Surlar ve hisarlar, kan dökmek 

Alın terleri ve helal ekmek. 

Kitabeler ve anıtlar çeşmeler 

Sülüs üstüne sülüs düşmeler 

Açılan ağızlar ağlayan yüzler 

Yorgun ayaklar ve yorgun eller. 

Ve künkler su taşıyan, bok taşıyan 

İnleyenler ah çekenler ölenler 

Ve ölüler üstünde fildişi mermer 

Ve kentler tarih açan, tarihler aşan. 

Sırt verilen, makineler kurulan 

Han hamam apartman 

Tapınaklar yaratılan 

Soğuğuma sıcağıma alın sürülen. 

Kıyılar bağladınız en sertimden 

Buluşmalar sevişmeler ve öpüşmeler 

Ve kayıklar ve balıklar gemiler 

Aşklar akıttınız altımdan. 

Ve en kutsal parçama dört bucaktan gelenler 

Umanlar, yüz sürenler, erenler 

Kâfirler, işeyenler, çömelenler 

Kiliseler, camiler, piramitler, kuleler. 

Yonttunuz üçken beşken ettiniz 

Heykelinizi diktiniz 

Bıçaklar bilediniz 

Birbirinizi vurdunuz.



Cahit Irgat
Yaşadım

Bulut Söyler

Ben olmasam gözün yaşı olmazdı 

At parlamaz kişneyişi olmazdı 

Orman yeşil göl kamışı olmazdı 

Sil alnım mendilime uçayım. 

Sana şöyle bir uğradım geçeyim 

Dur yoruldum dinleneyim 

Kıracında seninleyim 

Kime küfür yağışım kime nazdı. 

Kınanırsam rüzgârlayım selleyim 

Işıklar yaktırayım şimşekler çaktırayım 

Yarıp toprağı gireyim 

Başka güzde köylü borçsuz beyazdı. 

Denizleri taşırmamak telaşım 

Bunca şimdik dökülecek gözyaşım.



Cahit Irgat
Yaşadım

Ağaç Söyler

Ağaçlar utanıyor dalları düşmüş, 

Neden suladınız toprağımızı kanla? 

Gölgemiz koyun koyunaydı insanla. 

İlk dalım orta dalım göklere varmış 

Bir dalım doğadan özgürlüğe ermiş 

Yazık narımıza kirazımıza 

Kanınıza bulanmış. 

Ölsek konacak dal bulamaz kuş 

Renktik şiirinize aşkınıza 

Sobanıza aşınıza 

Haram bunca kurduğunuz düş. 

Bel de verdik boy da verdik testerenize 

Görüşürüz önümüz kış.



Cahit Irgat
Yaşadım

Hırka

MAHALLEDE BULUNAN YAMALI HIRKA 

KALANLARA SON SADAKA, 

İNSANLARI O ŞEVDİ HEP 

İNSAN ÇİÇEK, İNSAN AKREP.



Cahit Irgat
Yaşadım

İnsan Ağacı

Gözyaşı yıldızları ağlıyor parkta 

İnkârda sürüngenler köpekler 

Bağır'a bastı tâc etti eller 

Mezarın çok uzakta. 

Mutlu sevinci öldürdü keder 

Erişilmez ölü, insancı 

Sende orman insan ağacı 

Mezarın çok uzakta. 

Selamda heykeline heykeller 

Gözyaşı yıldızları ağlıyor parkta 

Ölüler ölüne selamda 

Mezarın çok uzakta.



Cahit Irgat
Yaşadım

Göz Göz

Göz göz içinde göz göz 

Buldum, kendi gözlerim 

Göz göz içinde göz göz 

Dok'lar fabrikalar kondu'lar 

Buldum, kendi gözlerim. 

Dok'lar fabrikalar kondu'lar 

Yaşamak göz göz içinde göz göz 

Buldum, kendi gözlerim 

Meydanlarda adam vurdular 

Vurulan ben, ölen benim. 

Benzin mazot barut kokusu 

Bu şarkı yaşam türküsü 

Ne mene orda burda aydınlık 

Çıktı çıkıyor aydınlığa insanlık 

Göz göz içinde göz göz 

Buldum, kendi gözlerim 

Dünyanın her yerinde ben senim.



Cahit Irgat
Yaşadım

Hastane Akı

Ak mavi karanfiller pembe yatak 

Kırmızı güller şafak rengi berrak 

Güler yüzler asılmayan aydınlık 

Yeni doğmuşçasına dünleri aratmayan. 

Koridorlar ak yaşam yaşamlara açılan 

Kalabalık güleç yüzler ılık 

Kutsal görev karanfillerden de ak 

Giriyor umut upuzun koridorlardan 

Yaylalarda ak sağlıklar koşturuyor at 

Ak zambaklar bahçesinde yaşanır böylesi ancak 

Yaşamak ve yaşatmak.



Cahit Irgat
Yaşadım

İnsan Gibi

Çok yakında bir gün 

Çok yakında bir gün 

Ağır uykulardan uyanacaklar 

Zor kapıları açacaklar 

Yere sağlam basacaklar. 

Sevgiden sırılsıklam 

Yangınlanacak aşklar 

Çok yakında bir gün 

Çok yakında bir gün 

İnsanlar insan gibi yaşayacaklar. 

En dar en karanlık sokaklar 

Çok yakında bir gün 

Çok yakında bir gün 

Bayramlaşıp ışıyacaklar 

Hürriyet giyecek aydınlık ayaklar.



Cahit Irgat
Irgatın Türküsü
1969

Peyzaj

Yağmur denizi dövüyordu 

Köpekler uluyordu, 

Martılar çıplak. 

Tarihler yırtılacak 

Denizler durulacak 

Martılar havalanacak 

Dinecek gözyaşları, dinecek.



Cahit Irgat
Irgatın Türküsü
1969

Peri Bacaları

I. 

Kocaman taşları oymuşlar 

İçine insan koymuşlar... 

II. 

Oysa ne küçük, ne kolay, ve ne güzel dünya 

Kayalardan, karanlıktan ışık taşınca 

Milyonlarca havalanan güvercin 

Tevekkül, susmuşluk, derin... 

III. 

Telaş içinde yaşama 

Bütün yollar ölüme 

Kayalardan bir deniz Göreme 

Tutkulu, güler yüzlü insanlar 

Bir karış toprakta elma ağaçları 

Bağ bahçe üzüm şarap, Peri Bacaları 

Aç susuz uykusuz yüzyıllar freskleri 

Mezarlar, yeraltı şehirleri 

Ve susmuş güzel şarkılar 

Analarda, bacılarda, yağızlarda 

Küfürsüz, öfkeli ağızlarda 

Oysa ne küçük, ne kolay ve ne güzel dünya.

Cahit Irgat
Irgatın Türküsü
1969

Taban

Karanlık pencerede ta uzakta bir ışık 

Çığlık çığlığa iki gözde ak düşünce 

Bir kumaş gibi sevgi biraz kırışık 

Biçilmiş giyilmiş daha önce.

İçimdeydi hep bu ışık, pencere 

Kalaysız aşk, bu kap kaçak tencere 

Bana bana dalalım elimizle içine 

Bırak acı kalsın aşklarımız bedence. 

Ben tabanı yeni insanın biri 

Anlarlar mı zincire bağlı fili?



Cahit Irgat
Irgatın Türküsü
1969

Umma

O boşluk çevrende dönüp duracak 

Kimse umma, 

Ağlamayacak, 

Yaşantılı tüm şehirlerde 

Seslerim çınlayacak. 

Serçelerin çocuk ladesi 

Yaralı kurt ellerimin öpülmesi, 

Dağların devrilmesi 

Öldürür beni ancak. 

O boşluk çevrende dönüp duracak 

Beni yeraltı trenleri dolaştıracak.



Cahit Irgat
Irgatın Türküsü
1969

Zeynep ile Mustafa

I. 

Sevinç aksın gözlerinizden 

Yaş yerine 

Dünya gözlerinizde güzel olsun. 

II. 

Dünya gözlerinizde güzel olsun 

Şehirleri sesleriniz doldursun 

Ellerinizden ısısın gün 

Dünya güzel olsun gözlerinizden. 

III. 

Akbıyıkta bir çeşme var 

Mustafam Yaşı oldukça akar 

Al Zeynebi gidin için o sudan 

O çeşmede gözyaşım var. 

IV. 

Sevinç aksın gözlerinizden 

Dünya gözlerinizde güzel olsun.



Cahit Irgat
Irgatın Türküsü
1969

Suki

Bir dostum vardı, Suki, 

Sinek avlardı, 

Zenciler, Çinliler, Hintliler 

Suki'yi anlamadı. 

Sesi yoktu Suki'nin 

Dişleri de, 

Suki şarkı severdi 

Suki aşkı severdi. 

Kaçtı gitti Suki'nin Çinli karısı 

Suki ağlamadı, Suki sırıttı, 

Bir sinek tuttu Suki 

Sineği yuttu Suki. 

Bir ağustos akşamı hava sıcaktı 

Suki gülmek istedi, 

Suki ağladı 

Bir Ağustosböceği karanlığı çınlattı 

Suki, 

Suki, 

Suki!..



Cahit Irgat
Irgatın Türküsü
1969

Çapaklı

Ovaların birinde bir tilki gördüm 

Boz muydu, sarı mıydı, tam hatırlamam 

Yalnızdı, bilirim, 

Gözleri bir renkti, sevgili, 

Bir bildiğim yalnızlığıydı. 

Attım adımımı, üç adım attı 

Bir bildiğim yalnızlığıydı, 

Yorgundu, gel, gidelim dedim, 

Yaşamak zor anlaşılmadan 

Bir bildiğim yalnızlığıydı. 

Ağlamak zor her yerde 

Bana nerde bilemem, 

Kal, çapakları, sev sevdiğince çölü de 

Tilkim, kim olduğumu öğrenme, 

Bir bildiğim, yalnızlığıydı.



Cahit Irgat
Irgatın Türküsü
1969

Bir Garip Yalnızlık

Çalmasın kapımı kimseciklerim 

Boş bulut yıldız yalnızlığında 

Çok uzun gözlerinin içindeyim 

Çalmasın kapımı kimseciklerim. 

Çok uzun gözlerinin içindeyim 

Susuzluğumu içiyorum bebeklerinden 

Körkütük zehir zıkkım 

Çalmayın kapalı kapım. 

Küflü bir akşamüstü terli 

Uludum arınmamış camlarda 

Ne telefon ne kapı zili 

Çalmasın ben evde yokum. 

Çok uzun gözlerinin içindeyim 

Çalmasın kapımı kimseciklerim.



Cahit Irgat
Irgatın Türküsü
1969

Ters

Ellerimi verdim yağmura 

Sana vermedim, 

Gözlerimi verdim yağmura 

Sana vermedim, 

Oysa öbür yağmurlar 

Öbür yağmurlar 

Benim için yağardı.



Cahit Irgat
Irgatın Türküsü
1969

Figüran

Bir dönüş dönerdi tramvay 

Zıngırdardı bizim evin camları, 

Aç ayı oynamaz derler ya 

Aç oynardı ayı, 

Bir dönüş dönerdi tramvay 

Zıngırdardı bizim evin camları.

Cahit Irgat
Irgatın Türküsü
1969

Son Yalnız

Kaç bin alkış, gözyaşı ucu
Sarmaş dolaş arkadaşlık pabucu
Aynaların bu kaçıncı öpüşü
Bu gece mi bu yağmurun yağışı?

Bir oyuncu geçiyor iki büklüm, sus
Yaşadığı günlerin doruklarından.
Kala kala bir yağmur gözlerinde biriken,
Aynalarca uykusuz.



Cahit Irgat
Irgatın Türküsü
1969

Bunca

Kahır mavisi insanları sevdiğim
Bir geceyi verdin diye suçlama,
İnsan, kurşun, ağlama,
Kadehler kırılınca.

Aşk duvarı yıkılınca
İnsanlayım insanca
Bir çiçeği koklarca
Anladım vurulunca.

Ak koynuma kirli girdi insanlar
Bunca.



Cahit Irgat
Irgatın Türküsü
1969

Tahta At

Kadehini yere vurdular
Bir adam ağlıyordu, deli
Kendine tahta bir at yaptılar
Özgürdü bu at, kırdılar.

Kapalıydı tüm kapılar
Çok uzakta beyaz bir at ufuklar
Dörtnal gökyüzüne uçabilirdi
Elleri yelesinde, tahta atı kırdılar.



Cahit Irgat
Irgatın Türküsü
1969 

Rüzgârkıran III

Bir gemide, güvertedeyim,
Gözyaşları çukurunu kuruttu,
Deniz diplerinde dinleniyor su
Ben denizin dibiyim.

İnsan kafesi mi dünya?
Varmak üzereyiz aya.
Varız, insanız, varız,
Muazzam mahkeme karşısında.



Cahit Irgat
Irgatın Türküsü
1969  

Rüzgârkıran II

Varız, insanız, varız,
Muazzam mahkeme karşısında.

İnsanı öldüren tek adım
İnsanı kurtaran tek adım
Yaşamak koşar adım
Ayaklarım, ayaklarım.

Dip, bomboş, dik
Kalbimin yelkeni inik,
Kendi kulağım kendi kalbimde
Delik deşik.

Taş taşı, harcı harca kat
İnsanlar kat kat
Kalalım mı ölelim mi?
Son mil gidiyor gemi.

Caddelerde acele,
Asfalt yanıyor,
Balyozları dinle,
Ağlıyor.

Sarhoşluğu canlıların
Kabuk kabuk içinde, narca,
Akvaryumlar, deniz dipleri
Aynalarca, billurlarca.

Nuhu-nebi'den kalma
İnsan ömrü kokuyor
Mışıl mışıl sabah hâlâ
Irgatların omuzuna konuyor.

An, geçtikçe anlaşılacak
Nedir kol, nedir bacak
Geceler kahkahayı basacak
Yer-gök sarmaş dolaş olacak.

Birden aşmak an'lardan birini
Yön bulmak, önü görmek,
Ölmekse ölmek,
Seslere cevap vermek.

İnsan kafesi mi dünya?
Varmak üzereyiz aya,
İadeli taahhütlü değil yaşamak,
İki ayak üstündeyiz ya.



Cahit Irgat
Irgatın Türküsü
1969  

Rüzgârkıran I

Yaşamak bu, nesi bilmece?
Neden bu dev, bu karınca?
Her tomurcuk, her konca
Çarpar yaprağını açınca.

Ağlaşmalar iç içe
Tüm kapıları aça.

Binde bir gülen durdu
Başını eğdi,
(Boş) dedi,
Ters işliyor burgu.

Gökler altında ıslık,
Çığlık,
Şangır şungur.

Billur tabakalardan,
Batak,
Bunca güzel yamadan.

Kalker tortuları, kilit-düğüm,
Bin bir ışıklı ölüm.

Posası çıkmış insan,
Sessiz büyüyor fidan,
Ölümü duyduğum şu an
Kaçmalı balçık yığınından.

Birden diklendi uçak
Rüzgârkıran'dan bak:
Okyanuslar ortasındayım
Kayalık her yanım,

Rotayı çevir dünyadan
Tüm vaatler yalan.



Cahit Irgat
Irgatın Türküsü
1969 

Gene Yaşamak

Otellerce uykusuz
Doğuyoruz
Oluyoruz
Fışkırıyoruz
Yaşamaya başlıyoruz.

Ölümlerden ölüm beğendirmeyin
Bağını sormayın köyün.



Cahit Irgat
Irgatın Türküsü
1969

Vardiya

Kim omuzlanacak vardiyayı?
Taş ölüsü, orman ölüsü, insan ölüsü,
Ağası, efendisi, köylüsü,
Yıktınız, onarınız dünyayı.



Cahit Irgat
Irgatın Türküsü
1969

Sevmek

Bin belayı yardım vardım ellime
Bunca aşkın zirvesindeyim,
Yaşadım, dostluklar lime
Mayalı küs insanın dibindeyim.

Ve ayırmak karaları akları
Olmak itilmiş tabandan yana,
Sevmek en katıyı, en sivriyi uğruna
Ve akmak ve okşamak yalınayakları.

Ağzımda senin tadın
Ekşili, tuzlu, buruk,
İnmiş tarlalara bunca ırgadın
Bir masala bürünmüş gözlerinde yorgunluk.

En geniş sarıyı kesmiş en yeşil
Kırmış belini en yükseğin en derin
Vur kendini sarılara, yeşile koşul
Kapa, açık kalmasın ellerin.

Dağ dağa kavuşur, insan toprağa
At sırtında kırbaç, insan sırtında ağa
Ve ayırmak karaları akları
Ve sevmek ve okşamak yalınayakları.



Cahit Irgat
Irgatın Türküsü
1969

Ucu

Bu gözler zorla kapanmaz
Tüm baktığım temiz,
Bu el, bu yumulmuş, bu açılmaz.

Bu tomurcuk, açık sevgi
Döner yuvarlaklar içinde,
De dövüşüm, de
Bu cüce dünyaya bıkılmaz.

Ak bahçeler biçiminde
Ellerim çapa tutmaz
En kanlı günümüzde
Çocuklarım, ölmez.

Hep sonsuzu düşündüm
En ucunu, ucunu,
İnsanca soyundum, üşüdüm.

Kentler içinde durdum,
Umutluydum,
Paslı bıçak, vuruldum.



Cahit Irgat
Irgatın Türküsü
1969 

İstanbul

İstanbul'da ne var deme,
İstanbul'da ne mi var?
İstanbul'da tokluk var
İstanbul'da yokluk var.



Cahit Irgat
Irgatın Türküsü
1969 

Eğlence

Öksürüklü sabahlar, ilk aydınlıklar,
Acınmalar, leş kargaları
Vurgulu sözcükler, inanış
Birden dökülüşü denizin uçuruma
Çirkin şiirlerde yıkanış.



Cahit Irgat
Irgatın Türküsü
1969 

Ufak İşler

Bir döndürdüm dünyayı
Gölgem vurdu aya,
Her gün daha yaşamaya
Selamlar gönderişim beş kıtaya
Dilenci avucu, rüzgâr açısı
Batacak geminin kum arayışı
Marul göbeğinde sümüklüböcek
Kopuk kökleri ters dikecek
Deprem boyu sarsılışı insanın,
Ufacık, tefecicek...



Cahit Irgat
Irgatın Türküsü
1969

Hani

Hani insan birdi?
İnsanı iflas sandılar,
Ağlamayı bilse insanlar,
Gülmeyi öğrenirdi.



Cahit Irgat
Irgatın Türküsü
1969 

İki Göz Aydınlıkta

Kırık dal altında gölgelenmiştim
Lambo'nun tezgâhından geçmiştim
Oyuncum benim, dertli oyuncum
Yıktı kötülükler, küstüm.

Küs günler geceler dolaştım,
Açtım,
Dostları gördüm kustum,
Sustum.

Nar gibi çatlasa gece
Sen çıkarsın içinden
Bunca düşündüğün ben
Sana mirastım.

Bir kara iniyor gözlerden
En zor, güzel içime
Tatlı kavun, portakal rüzgâr
Camlarıma çarpıyor
En güzeli seviyorum ilk,
Yağmur yağıyor gözlerden.
Yağmur yağıyor gözlerden
Ağlıyorum, pabuçlarım eskimiş
Bir adam görüyorum bacakları kesilmiş.

Bu şehrin çığlıkları duyulmaz
Sis olur, duman olur, pas tutmaz
Bir simitçi çocuk sesi, sabahtır
Bu şehrin çığlıkları çıldırtır.

Bu şehrin limanlan delidir
Takaları balıkları zilzurna
Her kıyı sinsi kayalık
Büyükbalık, küçük balık
Kalabalık, kalabalık
Bir ezik çürük kara
Aydınlıklar ortasında
Kapı, vitray, porta
Kaç kapı açtı toklar açlara?

Bir dünyada iki olmaz
Ben doğmuşum bir kere
Yapışmışım bu yere
Allah da koparamaz.



Cahit Irgat
Irgatın Türküsü
1969 

Kuşbakışı

Gün ışıdı çöplükte
Ben kaçıncı kattayım.

Işıktan son gelenim
Terinim, ellerinim
Elin elime katık.

Martılar denizden itik
Ne arıyorsun, ne?
Gün ışıdı çöplükte.

Tanıyorum dünyayı
Aç oynuyor ayı
Gün ışıdı çöplükte
Ben kaçıncı kattayım.



Cahit Irgat
Irgatın Türküsü
1969 

Çorba

Çorbaydı içtiği akşam sabah
İşkembecide,
Ne güzel gözleri vardı,
Siyah.

Dert taşmış kirpiklerine
Kara kara, iğri büğrü
Anası çalışır, kendi çalışır
Babası bildi bileli hapiste.

Yedi bayram yaşandı
Kadırga'da, Cinci'de
O hâlâ işkembecide.

Dert düşmüş gözlerine,
Asıl yük bundan öte.
Yük bundan öte.



Cahit Irgat
Irgatın Türküsü
1969  

Mazi Kalbimde

Büyük ses büyük şehirden
Her yere adımı yazdım, sen,
Şu taşa bak, varım,
Suya bak, akıyorum,
Sus, ölürüm,
Her yere adını yazdım.

Şu akan, şu akmayan şu terli
En son yutacak beni
Binlerce mavi,
Mavi mavi olsun yeter ki.

Her yere adını yazdım, sen,
Büyük ses büyük şehirden.



Cahit Irgat
Irgatın Türküsü
1969 

Tren Sesi

Bir tren sesi ağlatır beni
Boşu boşuna,
Pisi pisine,
Bir tren sesi ağlatır beni,
Otuz yıllık aktörüm
Susmuş dilleri
Susmuş gözleri
Boşu boşuna,
Pisi pisine,
Haydarpaşa'da niçin ağladım
Şimdi anladım
Boşu boşuna,
Pisi pisine,
Boşu boşuna,
Pisi pisine.



Cahit Irgat
Irgatın Türküsü
1969

Lağım

Bu dünyada varsan,
Sor soracaksan,
Lağım akıyor burdan,
Ve bu dünyada varsan,
Yap yapacaksan...



Cahit Irgat
Irgatın Türküsü
1969

Aldatmaca

Neden yalnız değil bu çığlık?
Yalnız siz mi rahatsınız dünyada?
Yalnız siz mi rahatsınız dünyada?
Neden yalnız değil bu çığlık?

Dünyada insanlar ölüyor şu anda,
Yalnız siz mi rahatsınız dünyada?
Yalnız siz mi rahatsınız dünyada?
Dünyada insanlar ölüyor şu anda.

Aldatılmış insanlar aldatılmakta
Ortada her şey ortada
Ortada her şey ortada
Aldatılmış insanlar aldatılmakta.



Cahit Irgat
Irgatın Türküsü
1969

A, B, C, D,

A.)
Ve adam ayakta
Bulutlar cep mendili.

B.)
Ve adam gene ayakta,
Bulutlar şimdi potur.

C.)
Oh, adam otur
Bulutlar ayakta
Ama yağmur yağmıyor.

D.)
Adam gitti,
Bulut gitti,
Ben kaldım,
Dünya dünyaya sığmıyor.



Cahit Irgat
Irgatın Türküsü
1969

Bir Eksiği

Uyanacak
Bir bakacak
Mezarlık.

Yerli yerinde her şeyi
Kolu başı eli
Bir eksiği
Kalbi.

Bir daha uyuyacak
Gün ısıyacak
Uyanacak
Deli.



Cahit Irgat
Irgatın Türküsü
1969

Tiki Tak

Atlar nallı gider
İnsanlar yalın
Tiki tak tiki tak.
Yaşamamız cakalı
Tiki tak tiki tak
Yaşa arslan Cinotri.
Amerikan bezidir
Giydiğimiz don
Tiki tak tiki tak.



Cahit Irgat
Irgatın Türküsü
1969

Halk

Halkın azını aldatırsınız
Her zaman,
Halkın çoğunu aldatırsınız
Zaman zaman,
Ama halkın tümünü?
Hiçbir zaman,
Hiçbir zaman.



Cahit Irgat
Irgatın Türküsü
1969

İnsan

Allahı şimdi gördüm,
Ağlıyordu.
İki gözü iki çeşme, elinde fener
Diyojen'i arıyordu.



Cahit Irgat
Irgatın Türküsü
1969

Bacak

Yakacak odun kalmadı ocakta
Kör olası gözüm tahta bacakta
Seni de sarsın alev
Kül etsin ocak
Yan tahta bacak.



Cahit Irgat
Irgatın Türküsü
1969

Irgatın Türküsü

Ben ben değilim artıkben
İnan bu son gülüşüm
Toprağa gömülüşüm
Sana çiçek vermemden.

El tarlasında kırıldı beden
Mezar bu fabrika, bu urba kefen
Ben ben değilim artık ben
Soyulmuşum

Boşa işlemiş zaman
Bankalar kurulmuş sırtımdan
Dik dünyayı tırman tırman
Koşulmuşum.

Boşa dönmüş değirmen
Ben ben değilim artık ben
Dünya kara kapkara
Yanmış yenmiş etimden.

Kutsal yürek tutuşmuşum
Gün kıpkızıl bir yara
Ben ben değilim artık ben
Umut gülüyor çocuklara.

İçten içe yanan yarın
Çığlık çığlığa yaralıların.



Cahit Irgat
Irgatın Türküsü
1969

Son Perde

Çöküyor şarap rengi bir bulut
Yağıyor üstümüze ölülerin gözleri
İnsanlar birbirinin gözyaşını içiyor.



Cahit Irgat
Ortaklık
1952

Şenlik

Fışkırmış deli deli gönlümden
Alı al moru mor aşklar
Yağmış şarap rengi bulutlardan bayramlar.

Su tuz vermiş, toprak meyva
Sofra tatsız, çorba tuzsuz,
Ama cömert toprak, su
Anamızın karnı gibi.



Cahit Irgat
Ortaklık
1952

Ellerim

Ellerimi severim
On parmağım başak başak,
Ne selamlar gönderdim
Liman liman beş kıtaya,
Her kıtada canımız var, canımız
Ben nasıl sevmem sizi ellerim
Ne omuzlar tuttunuz.



Cahit Irgat
Ortaklık
1952

Hayret

İnsanlar ana, sokaklar döşek,
Ağlama garip kişi,
Garip bu dünyada milyon kişi, milyar kişi, her kişi.

Koyun sürüsü meler de meler
Kendini besler, kurdu besler.

Başımıza daha neler gelmez, neler
Yuf borusu, yem borusu

— Daha neler?..



Cahit Irgat
Ortaklık
1952

Birisi

Bu topraktan biriydi
Adı Orhan Veli'ydi
Elleri dost omuzunda
Yaşamak kaderiydi.

Kendi gitti ismi kaldı yadigâr.

Çiçek verdi, gülesiye
Şiir verdi, kıyasıya
Yaşaması ölesiye

Kendi gitti ismi kaldı yadigâr.



Cahit Irgat
Ortaklık
1952

Muhabbet

Meyhaneye dönmeliyim,
Muhabbet kokusuna,
Rakı vursun beynime poyraz poyraz
Şaşırayım sahilimi,
Yıldız yolumu,
Yolculuğumu unutayım.



Cahit Irgat
Ortaklık
1952

Karakulak Suyu

Bu gözler sende de var, bende de var
Aklımız da var, ayakkabımız da var,
Köpekler gülüyor halimize
Sende de yok, bende de yok
Anlayana sivrisinek saz.
Seviyorum yaşamayı,
Yaşamak var
Yaşamacık var,
Yedik içtik yarabbi şükür
Tükür tükür,
Karakulak suyudur bu şiir,
Anlayana sivrisinek saz.



Cahit Irgat
Ortaklık
1952

Oğlum Mustafa'nın Düşündüğü Şeye Bak

Ağlar mıyım ben de baba
Bir gün olur senin gibi?
Senin gibi kalır mıyım
Alınyazısı altında?

Taşı delip fırladığını bilirim,
Bilirim ot yediğini,
Ölmediğini bilirim,
Yaşadığını bilirim,
Dünyanın acı hali tatlılaşmış tadında.

Sen kendi derdinde değilsin baba
Ne de güzel sıçradı yeşil kurbağa
Ne güzel de demiş şair dostun Orhan Veli
Benim lokmam aslan ağzında.

— Sevin Mustafa'm sevin
Ben insanın fakiriyim
Anan Urgan
Baban Irgat
Korkma oğlum Mustafa Irgat
Bin atına, dünya senin
Dilediğin gibi oynat.



Cahit Irgat
Ortaklık
1952

Oğlum Mustafa'nın "Bu Ne?"leri

Hoş geldin oğlum Mustafa
Şaşırtmasın seni dünya
Ağaçlar çiçek açtı, kuşları dinle
Yeryüzü gözlerinde
Gökyüzü gözlerinde
Cıvıl cıvıl şenlik içinde.
Şu denize bak, denize
Denizlerde ne mi var?
— Balıklar var, insanlar var
Toprağa bak, yaşıyor
Ne mi var bu toprakta?
— İnsanlar var, insanlar var
Dişisi var, erkeği var
Ağası var, beyi var
Yağma Hasan'ın böreği var.
Sorma oğlum, mapusane orası
Mapusanede ne mi var?
Mapuslar var, mapuslar var,
Mapusların nesi mi var?
Gözleri, akılları, elleri,
— Ya baba, ağızları dilleri?



Cahit Irgat
Ortaklık
1952

Çıkmaz Sokak

Göklerin mavisinden bu yana
Kuşların gözlerinde endişe,
Ağacın dallarından köküne
Nazar boncuğu neşe.

Gülerim açan gülün haline
Sulayanda endişe
Koparanda endişe
Yürüse toprak göklere keşke
Çıkmaz sokak bu sokak
Sokakların sevincinde endişe.

Su, mavinin bu yanı
Umut kuşu uçar mı uçar
At koşar, insan koşar
Su, dünyanın dört yanı.



Cahit Irgat
Ortaklık
1952

Yaşamak İstedikçe

Ağaçlara kara kuşlar dadanmış
Elmalar delik deşik,
Baba ölmüş, alacaklı sarmış evi
Yüreğimiz delik deşik,
Rüzgârların çeneleri çözülmüş
Toprak bizi çekiyor
Dünyamız delik deşik.



Cahit Irgat
Ortaklık
1952

Nur Topu

Gırtlaklarda acılık, türküler iniltili
İnsanlar ağlaşıyor yaralı boğalar gibi,
Kor kesilmiş çeşme çeşme
Gözlerde can çekişme.

Dert yanıyor nehir göle
Beni emdiğin yeter
Seni de bir gün denizler yutar
Tahammül gerek bu sudan vücuduma.

Nerden geliyor nur topu çocuk?
Gözlerinde cıvıltı, pırıl pırıl, boncuk boncuk
Yaşamak, fışkırarak yaşamak,
"Oğlumun önlüğünde tuttuğu: Şafak."



Cahit Irgat
Ortaklık
1952

Bulut

Bir damla düştü gözlerime
Geçen buluttan,
Hatırladım inanmanın ne olduğunu
Yaşamaya, şiire.

Su, yolundan uzaklaşmış
Ben su muyum, yol muyum?
Ok yayından uzaklaşmış
Ben ok muyum, yay mıyım?

Ben, buluttan gözlerime
Düşüveren bir damlayım.



Cahit Irgat
Ortaklık
1952

Melodram

Birinin bıçak vardı elinde,
Birinin beyaz bir gül,
İkisi de yorgundu,
Sokak çocukları halinde.

Bıçaklısı bıçağını sapladı,
Çiçeklisi çiçeğini koklattı,
Kayboldular meyhaneler içinde,
Kaldırımda gül ve bıçak
Kardeş kardeş kaldılar.



Cahit Irgat
Ortaklık
1952

Yapı

Alın teri var temellerinde
Merhametine girdiğin yapıların
Ve avuç sıcaklığı
Ayrı ayrı her taşında,
İnsanların.



Cahit Irgat
Ortaklık
1952

Gece Çuval Gibi

Gece çuval gibi delindi
Türküler yağmur
Çatılar yırtık
Ağaçlar parça parça.

Yemişlerim dallarımda çürümüş
Dal kökünden habersiz
Büyümüş de büyümüş
Dal ölmüş
Kök habersiz.

Buz tuttu yeleleri atların
Delik deşik dert içimiz
Yer yırtıldı, kök yerinden oynadı
Kirli çocuk şimdi gökyüzü
Türküler mağrur
Sokaklar ılık
Kalabalık kalabalık
Her şey pırıl pırıl aydınlık.



Cahit Irgat
Ortaklık
1952

Balık

Ak yelken, kara yelken
Halat demiri yedi
Al iskele, ver iskele
Deniz gemiyi yedi
Bu bir balık hikâyesi
Oynasana balık
İnsan insanı yedi.



Cahit Irgat
Ortaklık
1952

Sabaha Yakın

Ölü gece bırak saçlarımı
Çarpma beni dertten derde

Garda tren kımıldanmak üzere
Anahtarlar kilitlerde kımıldanmak üzere
Ölü gece bırak saçlarımı.



Cahit Irgat
Ortaklık
1952

Susun, Susun, Uyusun

Nabız durdu atmıyor
Susun, susun, uyusun.

Ne acele yaşadı
Ne çabuk geçti ömrü
Rahat yüzü görmedi.

Ellerini çözdüler
Yıkadılar, giydirdiler, gömdüler
Çok geçmişti biçare
Susun, susun, uyusun.



Cahit Irgat
Ortaklık
1952

Taksi

— Çektiğim yeter gayrı!
— Gayrisi mayrısı yok, taksi!
— Taksi, Tepe! Büyükdere!
— Taksi, durma, çek Bendlere!
— Taksi, çabuk! taksi, bekle!
— Hava ayaz, herif sarhoş.

Sene bin dokuz yüz elli bir
Dertsiz milyonlarda bir,
Gelinleri güveyleri taşıdım,
Kan içinde yaralıları,
Son vitesimde doğurdu gebe kadınlar,
Demedim kış kıyamet, çamur deryası,
Bata çıka yaşadım.

— Taksi, dur!
— Taksi, sür!
Sür! dur! Dur! sür!
Taksi hırsından çatlayacak,
— Dur, bu sürat yasak!..
Fren yaptı, duramadı,
Çıldırdı.



Cahit Irgat
Ortaklık
1952

Sen Ölmüşsün

Sen ölmüşsün, ölmüşsün,
Tabancasız tüfeksiz.
Sen ölmüşsün çocuğum,
Evsiz barksız ekmeksiz.

Şarkılarım denizdendir, güldendir
Şarkılarım insandandır çocuğum.
Çamurdandır, hamurdandır, sudandır,
Mayadandır, ekmektendir, sendendir.

Kaderindir yaşayan,
Sen ölmüşsün çocuğum.



Cahit Irgat
Ortaklık
1952

Su Demiri Eritti

Alınlarından ter akmakta
Şair insanları sevmekte
İnsanlar üşümekte, ölmekte
Gıcır gıcır doğmakta

Su demiri eritti
İnsanlar sövüşmekte

Bıçak yüzü, bıçak sırtı fark
Aramızda o da yok
Bırakma çocuğum bırakma
İnsanlar ölmekte

Su demiri eritti
İnsanlar dövüşmekte
Taşa çarptık fırladık

Hava hür, toprak cömert
Sabret çocuğum sabret



Cahit Irgat
Ortaklık
1952

Gıcırtı

Ak boynumda kirli mintan
Dayan yüreğim dayan!
Yüreğim gıcırdama, ağlama
Gece kirli, döşek kirli
Kimi kalbur üstü, kalbur altı kimi
Kimi türkü söylüyor aya güneşe
Kiminin borcu var uçan kuşa
Götür beni ayaklarım, rüzgârlara çarp
Yediğim dost elinden bir kalleş bıçak,
Ak boynumda kirli mintan
Dayan yüreğim dayan
Çıldırır, ölür, öldürür insan.



Cahit Irgat
Ortaklık
1952

Ağaç

Ağacım, dört kol çengi kıyamet
Her dalımda bir memleket
Uzar kollarım uzar
Taşımda toprağımda bereket
Köklerimden başlar hürriyet
Bana çarptıkça anlar
Yağmur yağmur olduğunu
Rüzgâr, rüzgâr.

Taşımda toprağımda kıyamet
Köklerimden başlar hürriyet.



Cahit Irgat
Ortaklık
1952

İç Sıkıntısı

Camlar mahmuzlarını şakırdatıyor
Buz tuttu yeleleri atların
Ağaçlar şaha kalktı, koşuyor
Gemiler dolaşıyor gözlerimin içinde.
Soldu, rengârenk sevinçler kinde
Öldü, nar tanesi nar içinde.



Cahit Irgat
Ortaklık
1952

Rüzgarlar Boyu

Karıma


Biliyorum nerelere gideceğimi
Esen rüzgârlar boyu
Karlı dağlar ve şehirler üstünden
İnsanların güneş gibi doğduğu.
Uyandım renk renk saadetler içinde
Sevdimse de güldümse de sendendir
Güler yüzlü insanlardan çırılçıplak açlara
Rüzgâr rüzgâr giden sevgi bendendir.
Hava keskin ve kurak
Es rüzgâr es, bucak bucak
Biliyorum nerelere gideceğimi.



Cahit Irgat
Ortaklık
1952

Yaşamak

Kalbimizin ortasında güvercin
Güvercinin kursağında bir kurşun
Kefenimiz arşın arşın
Parasıyla peşin peşin.



Cahit Irgat
Ortalık
1952

Rüzgarlarım Konuşuyor - Bölüm 2 - XXII

Ben yaşamak arzulusu fedai,
İyiliğim, kardeşliğim namütenahi
Size mesut günleri müjdeliyorum
Feryad eden toprakta
Ağlayanlar, takatsızlar, mazlumlar
Soğukların, açlıkların
Bankaların çiğnediği çocuklar

Yağmur yüklü gözlerimiz saadetle yıkansın,
Size mesut günleri müjdeliyorum.



Cahit Irgat
1947

Rüzgarlarım Konuşuyor - Bölüm 2 - XXI

Gül be toprak, gül yüzüne
Öp elini çiftçinin.
Gül be güneş saz benize
Gül de güller açılsın.

Kahvede kâğıt açan avare
Şu duvarcı, arabacı, amele
Bel bağlamış yedi karış ömüre.

Biz de bakabilelim
Bir ışıklı pencereden.
Bize de pay düşmeli
Şehirlerden, caddelerden, denizden.

İnsan insan paylaşalım
Yaşamayı, komşuluğu, dostluğu
Bağdaş kurup yan yana
Bir sahandan yiyelim
Dünyamızın sofrasında.



Cahit Irgat
1947

Rüzgarlarım Konuşuyor - Bölüm 2 - XX

Bir bahar havası var
Mısralarımda,
Aşka insana dair.
Rüzgârlarım konuşuyor dağ başında
Kulelerde, ağaçlarda, camlarda
Biteviye insana
Yaşamaya, aşka dair.



Cahit Irgat
1947

Rüzgarlarım Konuşuyor - Bölüm 2 - XIX

Yetişir kendimize acıdığımız
Bir topraktan bir toprağa
Nehir nehir boşalan
Ezilmişler, suçsuzlar
Yetişir kendimize acıdığımız
Affetmeyecek bizi bir gün
Çocuklarımız.



Cahit Irgat
1947

Rüzgarlarım Konuşuyor - Bölüm 2 - XVIII

Ağlamayı unutarak yaşamak
Yeraltında, yer üstünde
Sevgi sevinç tarlasında
Aşk ve dostluk denizinde
Çocuklar gibi mağrur
Dertlerden uzak,
Başlamakta şimdi huzur
Kardeşliğe, muhabbete
Hürriyete inanarak.



Cahit Irgat
1947

Rüzgarlarım Konuşuyor - Bölüm 2 - XVII

Ben ezilmiş insanların
Acı çeken, sancı çeken çocuğu
Irgatların ırgatı.

Benim de bir gölgem var
Bu erguvan akşamda
Gönlü gözü ateş ateş
Yürür, ağlar, düşünür.

Bir şehir ölüsünde
Gözlerim yıldız yıldız
Ben'im zindan sokaklarda
Aydınlığı kapı kapı dağıtan.

Aynı toprak üzerinde yaşayan
Muhabbeti gel benden al
Bedava.



Cahit Irgat
1947

Rüzgarlarım Konuşuyor - Bölüm 2 - XVI

Acı çeken, sancı çeken
İnsanları seviyorum.

Aynı toprak üzerinde yasayan
Memur, çiftçi
Merhaba!
Bizim için yaşamak
Kaşın gözün arası
Bizim için yaşamanın
Tam sırası
Tam sırası.



Cahit Irgat
1947

Rüzgarlarım Konuşuyor - Bölüm 2 - XV

Bu halin güzel değil
Benim dünyam, canım dünyam
Seni yıldız, seni yağmur, seni vatman, seni ekmek
Güneş kadar sevdiğim.

Yarın güzel olmalısın
Bu günden,
Yaşamak daha canlı
İsteyerek olmalı.

Ben dünyamın canevi
Yaşamayı seviyorum
Hürriyeti seviyorum.

Ölülere toprak lazım, bir avuç
Dirilere ekmek lazım, bir avuç
Önce insan ve ekmek
Sonra şarap ve sevgi
Aynı temel üzerinden.



Cahit Irgat
1947

Rüzgarlarım Konuşuyor - Bölüm 2 - XIV

Yaşamamız hiç kimsenin hatırından geçmedi
Eridik eridik de
İnceldik iplik olduk
İğne deliğinden geçemedik.
Öl, dediler
Ölüverdik.

İstediğin renkte gel
İster arpa, çavdar, darı, buğday ol
Bize günde üç öğün gel.

Seni yağmur, seni güneş büyüttü
Damla damla, tane tane,
İnsan eli ekti biçti, yoğurdu
Avuç avuç, tekne tekne.

İnsanı deli ediyor kokun
Dünyamızda beş yüz milyon insan aç
Harp eden aç, etmeyen aç
Galipler aç, mağluplar aç
Kim kimden medet umsun
Baş tacımız, ekmeğimiz?



Cahit Irgat
1947

Rüzgarlarım Konuşuyor - Bölüm 2 - XIII

Anne girmem bu oyuncak dükkânına*
Orda toplar, tayyareler, tanklar var.

Seviyorum söğüt dalı atımı
Tekme atmaz, ısırmaz.

Ben yaşamak istiyorum
Ağaç gibi sessiz, rahat.
Karınca kararınca değil,
Serile serpile boylu boyumca.

Anne girmem bu oyuncak dükkânına
Orda toplar, tayyareler, tanklar var.



Cahit Irgat
1947



(*) İkinci Dünya Harbi'nde Yahudi çocuklarına savaş oyuncaklarıyla oynamaları yasaklanmıştı Almanya'da.

Rüzgarlarım Konuşuyor - Bölüm 2 - XII

Şimdi doğdun
Ne ağlarsın a çocuk?

Milyonların konuştuğu
Bir şehre doğdun.
Kardeşliği, sevgiyi
Yağmur boyu, arzu boyu
Yasayanlar şehrine.

Yedi dağın rüzgârı
Yağmur boyu, arzu boyu
Ekmek ekmek çocuk kokar.

Şimdi doğdun
Ne ağlarsın a çocuk?



Cahit Irgat
1947

Rüzgarlarım Konuşuyor - Bölüm 2 - XI

Hora tepen sıra dağlar
Omuz omuza,
Toprak değil, taş değil
Yüreğimden kopmuştur.

Bir dert halinde nehir
Boşalıyor denize
Nehir değil, deniz değil
Alın teri, gözyaşı.



Cahit Irgat
1947

Rüzgarlarım Konuşuyor - Bölüm 2 - X

Belediye reisinden emir var*
Mezarını herkes kendi kazacak.

Şimdi mevsim sonbahar
Çoğumuzun sünger çekti üstüne
Açlık, kıtlık, kolera.

İyi bilir ellerimiz
Kazma kürek tutmasını,
Kardeş yüzü sevmesini.

Karşımızda kara kış var
Mezarını herkes kendi kazmalı.



Cahit Irgat
1947


(*) Londra, 11. A.A. — Bugün Berlin'den alınan haberlere göre, Almanya'daki belediye başkanları bu kış soğuktan ve açlıktan ölmeye mahkûm yüz binlerce insan için şimdiden mezarlar kazdırtmak emrini almışlardır.
     — Gazeteler —

Rüzgarlarım Konuşuyor - Bölüm 2 - IX

Yolcu yolunda gerek
Beş kıtada nefes alan
Dümen neferi
Sen gününü gün eden
Beş kıtanın renk renk günahlarını
Ced boyu, ömür boyu
Çeken, duyan, yaşayan
Evladından evladına
Nur topu torununa taşıyan,
Harpte şehit
Sulhte şehit
Ve bilcümle harcanan,
Kirli mendil günleri
Yıkayıp yıkayıp da kullanan
Yolcu yolunda gerek
Bu hava yağar eser
Yolcu havası.



Cahit Irgat
1947

Rüzgarlarım Konuşuyor - Bölüm 2 - VIII

Hayran hayran acıyor
Gençliğime, halime
Şu mavi gök, mavi deniz, uçan kuş
İşe giden insanlar
İpimi çeken cellat.
Seni de seviyorum
İpimi çeken cellat
Biliyorum ekmeğin var
Boynumdaki ilmikte.



Cahit Irgat
1947

Rüzgarlarım Konuşuyor - Bölüm 2 - VII

Ben bir harp esiriydim
Bulutları seviyordum, hürriyeti seviyordum
İnsanları seviyordum, yasamayı seviyordum
Bulutları gözlerimden boşalttılar bir gece.

Yalan söylemeyen dünyada
Ben de yalan söyleyemem.
Ve ben şeffaf, tertemiz
Pırıl pırıl bağrıyorum:
Yetişir oltaya yem
Dile küfür olduğumuz,
Yetişir bozuk para gibi savrulduğumuz.

Gözlerim var, görüyorum :
Yarı çıplak, çırılçıplak
Ölülerle dolu toprak,
Ölüler sarmaş dolaş
Ölüler sivil, asker, ihtiyar
Ölüler buram buram
Nefret kokuyor.


Ve dilim var, söylüyorum :
Benim de altçenemi
Gözlerimi alacaklar belki de
Yaşamak ve hürriyet istedim diye
Ve belki de bir sabah
Gün doğmadan az önce
Heykelim dikilecek
Bir darağacına.



Cahit Irgat
1947

Rüzgarlarım Konuşuyor - Bölüm 2 - VI

Ben bir harp esiriyim
Korku, tehdit, sefalet var
Bu şehrin havasında,
Bu şehrin mahzenleri
İrin kokar, kan kokar
Şehrin mahzenlerinde
Cinayet var, ölüm var.



Cahit Irgat
1947

Rüzgarlarım Konuşuyor - Bölüm 2 - V

Giden gitti, kalana sabır
Bu kara kışlara, açlığa sabır
Sabır sürgündeki, zindandaki dostlara
Yeni bir gün doğuyor.



Cahit Irgat
1947

Rüzgarlarım Konuşuyor - Bölüm 2 - IV

Selam alın teriyle ekmek yiyen herkese
Selam bu günü hazırlayan ölüye
Selam saçlarından asılan
Tabanından çivilenen diriye.
Selam seksen ayak merdivenli
Kara yüzlü binanın
Üst katından atılan
Berrak gözlü
Paramparça cesede.



Cahit Irgat
1947

Rüzgarlarım Konuşuyor - Bölüm 2 - III

Kedere döndü deniz
Denizin gözü bizde.

Sahil boyu meyhane
Bir ceset yaklaşıyor sahile
"Bu gelen kimin dostu?
İmanım,
Bu gelen kimin dostu?"

Bu gelen benim dostum
Öldürüldü ve atıldı denize,
Yasamak istediği şehre dönüyor.



Cahit Irgat
1947

Rüzgarlarım Konuşuyor - Bölüm 2 - II

Şehir değil
Tabut bu,
Kol kola dolaşıyor
Ölüler.



Cahit Irgat
1947

Rüzgarlarım Konuşuyor - Bölüm 2 - I

Gemi azıya al da konuş
Konuş, canım efendim
Bu göklerin altında
Duvarların ardında
Kaybedilmiş insanlar var.

Konuş benim altın sesli şairim,
Onlar da öğrenirler
Yaşamayı sevmeyi
Ekmek şiir, insan şiir
Toprak şiir koktukça.



Cahit Irgat
1947

Rüzgarlarım Konuşuyor - Bölüm 1 - XIV

Ve bir nefer çıldırmış
— "Babam" diyor
Şu nar ağacı,
Geçen harpte ölen babam.

Ve bir gazi soruyor :
— Kaç dostumun kanındasın
Nar?
Kan kardeşi bir halin var
Gelincikle
Kızılcıkla
Karpuzla.

İçin seni, dışın bizi yakıyor
Kan ağlıyor içimiz
İçimiz karpuz içi
Gelincik ve kızılcık kokuyor.

Her tanende bir dostumun kanı var,
Ömrümüz gübre olsun
Helal olsun köküne,
Kanımızdan, terimizden şerbet ol
Serinlet yüreğini dünya mahkûmlarının
Her yetime, her yoksula
Sebil ol.



Cahit Irgat
1947

Rüzgarlarım Konuşuyor - Bölüm 1 - XIII

Birer birer dert yanıyor Gaziler :
— Biz ne kazandık bu harpte?

— Bir çift pabuç kâr etti
Kesilen ayaklarım,
Ama siyah gözlük lazım
Görmeyen gözlerime.

Bir ağızdan söyleniyor şarkılar :
— Şimdi yabancısıyız
Yaşadığımız toprağın
Ellerimiz, gözlerimiz, bacaklarımız
Toprak olduğu halde.



Cahit Irgat
1947